Дананың ойы ортақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Дананың ойы ортақ» деген мақалдың тура мағынасы — ақылы толысқан, көргені көп адамның ойы жеке бас мүддесіне байланып қалмайды, елге де, көпшілікке де ортақ игілікті көздейді. Астарлы мағынасы — дана адам тек өз пайдасын емес, халықтың қамын, ортақ мақсатты, әділ шешімді ойлайды. Оның пікірі көптің көңілінен шығып, жұртқа пайдалы болады. Сондықтан бұл сөз даналықтың белгісі — бірлікке, келісімге бастайтын кең ой екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ой» — адамның ішкі толғанысы, ақыл-санасы. «Ортақ» сөзі сол ойдың тар шеңберде қалмай, көпшілікке тиесілі, бәріне пайдалы екенін білдіреді. «Дана» бейнесі — сабырлы, әділ, терең ойлайтын, мәселені кеңінен қарайтын адам. Бұл мақал жеке бастың ұсақ қамын емес, елдік, жұрттық мүддені жоғары қоятын тұлғаны сипаттайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал ұжымда, отбасында, оқу орнында немесе жұмыста ортақ шешім қабылдағанда жиі қолданылады. Мысалы, сыныпта бір жоба талқыланып жатқанда, бір оқушы бәріне тиімді, әділ ұсыныс жасаса, оны «дананың ойы ортақ» деп бағалауға болады. Яғни ақылды шешім әркімге пайдалы болуы керек деген ойды білдіреді.