Әркімнің бір ойы бар,
Қорасында мың қойы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның өз пікірі, өз түсінігі, өз ой-өрісі болатынын білдіреді. Бірақ кейде адам сөзінде берік тұрмай, айтқанынан гөрі ісі мен жағдайы басқа жаққа бұрылып кетеді. «Қорасында мың қойы бар» дегені — сырттай бай, мүмкіндігі мол адам деген ишара. Астарлы мағынасы: адам байлыққа, дүниеге сүйеніп, өз ойын жоғары қоя бермеуі керек; әркімнің ойы әртүрлі болғанмен, шындық пен ақыл бәрінен биік.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ой» — адамның ішкі көзқарасы, ниеті, шешімі. Ал «мың қой» — малға байлық, дәулет, тірлік қамы. Қазақ дүниетанымында қой — ырыс пен берекенің белгісі. Демек, мақал байлығы мол адамның да ойы өз алдына, пікірі де түрліше болатынын астарлап көрсетеді. Сонымен бірге, сыртқы дәулет пен ішкі парасаттың әрдайым үйлесе бермейтінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдардың көзқарасы әртүрлі болғанда, әсіресе ортақ шешімге келе алмаған сәтте қолдануға болады. Мысалы, бір ұжымда қаржысы бар адам өз жобасын ғана дұрыс санап, басқалардың ұсынысын тыңдамаса, «Әркімнің бір ойы бар, қорасында мың қойы бар» деп айту орынды. Бұл сөз біреудің байлығына емес, ақылмен, сабырмен сөйлесуге шақырады.
Qorasynda myń qoıy bar.