Көз көргенді ой таниды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көзімен көргені, өмірден өткерген тәжірибесі ойына берік орнығып, ақылмен танып-білуге жол ашатынын білдіреді. Тура мағынасында көз бір нәрсені көреді, ал астарлы мағынасында адам көрген-білгені арқылы ойланып, салыстырып, дұрыс қорытынды жасайды. Яғни, шын түсінік құр естумен емес, нақты тәжірибемен қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көз» — сыртқы бақылау, нақты байқау, ал «ой» — ішкі таразы, зерде, түсінік. «Көргенді» сөзі өмірлік тәжірибені, айналадағы құбылысты, адамның басынан өткенін меңзейді. Ал «таниды» дегені — сол көрген нәрсені терең ұғып, мәніне жету деген сөз. Бұл жерде көз бен ой бір-бірін толықтыратын екі күш ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімде де, жұмыста да, тәрбиеде де өзекті. Адам бір істі тек сөзбен емес, іс жүзінде көріп-біліп үйренсе, оны жақсырақ түсінеді. Мысалы, жас маман теорияны оқып қана қоймай, тәжірибелі қызметкердің жұмысын байқап жүрсе, кейін өзі де қателеспей шешім қабылдайды. Сондықтан мақал тәжірибенің құнын, байқаудың пайдасын еске салады.