Ойлай алмаған
Тереңге бойлай алмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ойы таяз болса, істің мәніне терең үңіле алмайтынын білдіреді. Яғни, кез келген мәселені үстірт қарап шешу дұрыс нәтиже бермейді. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да «тереңге бойлау» — бір нәрсенің түпкі себебін, шынайы сырын түсіну деген сөз. Ойлай білу — тек қиялдау емес, салыстыру, саралау, салмақтау, дұрыс қорытынды жасау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «терең» сөзі су тереңдігіне ұқсатып алынған бейне. Су түбіне бойлау үшін адамның күші де, дайындығы да керек; дәл сол сияқты өмірдің, білімнің, мінездің немесе істің терең сырын ұғу үшін зерде қажет. «Бойлай алмайды» деген тіркес адамның ішкі түсінігі жетпесе, күрделі нәрсені меңгере алмайтынын айқын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды оқуда, жұмыста, сөйлесуде жиі қолдануға болады. Мысалы, бір адам құжатты толық оқымай, тек тақырыбына қарап шешім шығарса, кейін қателесуі мүмкін. Сонда «Ойлай алмаған тереңге бойлай алмайды» деп, мәселені байыппен, терең оймен қарау керегін еске саламыз.
Tereńge boılaı almaıdy.