Ойна, жұмысты да ойла.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға тек қызыққа беріліп кетпей, істің де, жауапкершіліктің де жайын ойлау керек екенін ескертеді. Тура мағынасында — ойын-сауықты да, жұмысты да қатар ескеру. Астарлы мағынасында — бос уақыт пен міндеттің арасын тең ұстап, ертеңгі нәтиженің қамын бүгіннен жасау. Яғни, көңіл көтеру пайдалы, бірақ ол еңбекті, тәртіпті, жоспарды ысырып тастамауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ойна» сөзі — еркіндік, сергектік, демалыс, ал «жұмыс» — міндет, еңбек, жауапкершілік ұғымдарын білдіреді. Екеуін қатар айту арқылы халық өмірдің тепе-теңдігін көрсетеді. Адам тек еңбекпен шаршап қалмауы да, тек ойынмен алдануы да дұрыс емес. Бұл жерде ойын — дем беретін күш, жұмыс — өмірдің тірегі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе оқушыға, студентке, жас маманға өте орынды. Мысалы, емтихан алдында күні бойы телефон қарап, ойынға беріліп кетпей, уақытты бөліп: алдымен дайындалып, содан кейін демалған дұрыс. Сонда адам әрі сергіп, әрі міндетін уақтылы орындайды. Мақалдың тәрбиесі де осында: қызық пен еңбекті тең ұстау.