Ой түбінде алтын бар,
Ойлай берсең, табарсың.
Қанша ұзақ болғанмен,
Жүре берсең, барарсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды терең ойлануға, сабырмен ізденуге үндейді. Ойдың түбінде «алтын бар» деуі — кез келген істің, мәселенің, өмірлік сұрақтың шешімі үстірт қарауда емес, байыппен ой елегінен өткізуде екенін білдіреді. Адам ойлана берсе, ақыры дұрыс тұжырымға келеді, жаңа идея табады, жолын анықтайды. Соңғы екі жолы да осыны толықтырады: жол қанша ұзақ көрінсе де, тоқтамай жүрсең, межеге жетесің. Яғни табандылық пен үздіксіз әрекет оймен ұштасқанда ғана нәтиже болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алтын» — тек байлық емес, ойдың ішіндегі құнды мағына, ақиқат, пайдалы шешім деген бейне. «Түбі» — терең қабат, адам бірден көре бермейтін сыр. Ал «жүре беру» — өмір жолындағы қажымай-қайраттану, тоқтамау, алға жылжу. Мақал ойды да, қимылды да бір-бірінен ажыратпай, екеуінің де құнын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп, тіпті жеке шешім қабылдауда өте орынды айтылады. Мысалы, студент күрделі тақырыпты бірден түсінбесе, қайта-қайта ойланып, ізденсе, ақыры меңгереді. Сол сияқты жаңа іс бастаған адам да қиындыққа тоқтамай, әрекетін жалғастырса, мақсатына жетеді.
Oılaı berseń, tabarsyń.
Qansha uzaq bolǵanmen,
Júre berseń, bararsyń.