Имандылық иірімдері туралы — 11-бет 563
Сұрыптау:
Менмен бай Құдайға да ауыз салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал менмен, тәкаппар, өзін тым жоғары санайтын бай адам туралы айтады. Тура мағынасында, байлығы…
Мешітің алыс болса да,
Мазарың жақын болсын.
Мазарың жақын болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сыртқы діндарлықтан бұрын ішкі имандылық пен жақсы ат қалдыру маңызды екенін…
Мол берсең молда да бәйек болады.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — біреуге мол, көп сый-сияпат, пайда не жағдай жасалса, соған қызмет ететін…
Молда ашықса, базар кезеді,
Сопы жұтаса, мазар кезеді.
Сопы жұтаса, мазар кезеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал діни ат пен шындыққа сыймайтын екіжүзділікті әжуалайды. Тура мағынасында ашыққан молда базар…
Молда «бер» деген сөзді білмейді,
«Ал» деген сөзді біледі.
«Ал» деген сөзді біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — молда «бер» деп сұрап, өзі біреуге беру ісін емес, көбіне «ал» деп алу…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Молданың істегенін істеме, айтқанын істе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөз бен істің бірдей болуын ескертеді. Тура мағынада: біреудің іс-әрекеті дұрыс болмаса да…
Молданың қылғанын қылма, айтқанын қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ісі мен сөзі екі бөлек болуы мүмкін екенін ескертеді. Яғни, біреудің әр қадамын…
Молданың сәлдесі ақ болғанмен, ниеті қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы көрініске қарап адамға толық баға беруге болмайтынын айтады. Тура мағынасында…
Молда өзін бір алдайды,
Өзгені екі алдайды.
Өзгені екі алдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалған діндарлықты, екіжүзділікті әшкерелейді. Тура мағынасында молда біреуді алдаса…
Момынның ісін Құдай жөнге салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал момын, сабырлы, адал адамның ісі ақыры дұрыс арнаға түсетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Мүләйімсіген молдадан қаш,
Ала шұбар жыланнан қаш.
Ала шұбар жыланнан қаш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай момын, сыпайы, жуас көрінген адамның бәріне бірдей сене бермеу керек екенін…
Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.
Кәпір болу бір пәсте.
Негізгі мағынасы Бұл мақал имандылық пен адамгершілікке бірден жету оңай еместігін, ал азғындық пен теріс жолға тез…
Мысық тілеу.
Негізгі мағынасы «Мысық тілеу» — біреудің ішінен жақсы көрінгенмен, шын мәнінде жамандық ойлау, екіжүзді ниет таныту…
Надан молда - намазқой.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай діндар, намаз оқитын болып көрінгенімен, ілімі мен түсінігі таяз адамды сынайды…
Нарым қымбат,
Нарымнан арым қымбат.
Нарымнан арым қымбат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — «нар» сияқты өте бағалы түліктен де ардың қымбат екенін айту. Астарлы…
Нәпсі арды айыққызбайды.
Негізгі мағынасы «Нәпсі арды айыққызбайды» деген мақал адамның ішкі құмарлығы, ашкөздігі мен өз пайдасын ғана ойлауы…
Нәпсі деген - пәле,
Жанған отқа салар.
Жанған отқа салар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал нәпсінің адамды жамандыққа итермелейтін қауіпті күш екенін айтады. Тура мағынасында нәпсі…
Нәпсі тынса пейіл кеңір.
Негізгі мағынасы «Нәпсі тынса пейіл кеңір» деген мақал адамның ішкі құмарлығы, ашкөздігі, өзімшілдігі басылса, жан…
Неғұрлым арлы болсаң,
Соғұрлым сопы боларсың.
Соғұрлым сопы боларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ар-намысы неғұрлым биік болса, соғұрлым оның мінезі де таза, сөзі де салмақты, ісі…
Немене, айтып — айтпай, дүние шолақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің қысқалығын еске салады. Адам бұл дүниеде мәңгі емес, уақытша ғана жүрген жан…
Ноқталы басқа бір өлім,
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
Негізгі мағынасы Бұл мақал-өлең адамның өмірі өткінші екенін, ажалдың бәріне ортақ шындық екенін білдіреді. «Ноқталы…
Нысап пен ұят - әділдіктен.
Негізгі мағынасы «Нысап пен ұят - әділдіктен» деген мақал адам бойындағы таразы болар қасиеттерді жоғары қояды. Нысап…
Нысап сайын береке.
Негізгі мағынасы «Нысап сайын береке» деген мақал адамның қанағатшыл, әділ, ынсапты болуы береке-бақытқа жеткізетінін…
Обал тұрған жерде сауап бар.
Негізгі мағынасы Обал тұрған жерде сауап бар деген мақал адамның біреуге жаны ашып, қол ұшын беруі босқа кетпейтінін…
Ождан - екі өмірдің азығы.
Негізгі мағынасы Ождан — адамның ішкі ар-ұяты, дұрыс пен бұрысты айыратын рухани таразысы. Бұл мақал тура мағынасында…
Оразада көшкен ермек.
Негізгі мағынасы «Оразада көшкен ермек» деген мақалдың тура мағынасы — қасиетті ораза уақытында орынсыз көңіл көтеру…
Ораза, намаз - тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының дінге беріктігі, сабыры мен иманы қиындықта сыналатынын білдіреді. Тура…
Отанын сатқан - ант атқан.
Негізгі мағынасы «Отанын сатқан - ант атқан» деген мақал елге опасыздық жасаудың ең ауыр қылмыс екенін білдіреді. Тура…
Отыз күн оразаның бір айты бар,
Әр қылған жақсылықтын, бір қайты бар.
Әр қылған жақсылықтын, бір қайты бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — отыз күн ұсталған оразаның соңында бір айт мерекесі келетіні. Астарлы…
Отыз күн оразаның бір айты бар,
Әр қылған жақсылықтың бір қайтуы бар.
Әр қылған жақсылықтың бір қайтуы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өтеуі болатынын айтады. Тура мағынада, оразаның отыз күні өтіп, соңында айт…
Өзбектен дін қалды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзбек жұрты дінді берік ұстанатын халық деген ишара. Астарлы мағынасы…
Өзекті жанға бір өлім.
Негізгі мағынасы «Өзекті жанға бір өлім» деген мақалдың тура мағынасы — тірі пенде болған соң, әр адамға бір-ақ рет…
Өзің әділ болмасаң,
Өзгеден әділдік іздеме.
Өзгеден әділдік іздеме.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзің әділдікке сай өмір сүрмесең, басқадан да әділдік күтпе деген ой…
Өзі саққа Құдай жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі сақ, абай, қырағы адамға Құдайдың да жәрдемі тиеді. Астарлы мағынасы…
Өлгенде көрің кең болсын,
Тіріде үйің кең болсын.
Тіріде үйің кең болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға тіршілікте кең пейілді, жомарт, қонақжай болуды өсиет етеді. Тура мағынада «үйің кең…
Өлейін деп өліп бара жатқаным жоқ,
Молдадан ұялғаннан өліп бара жатырмын.
Молдадан ұялғаннан өліп бара жатырмын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сырт көзден, елден, әсіресе дін иесінен арлану сезімі шектен тыс қысып жіберетінін…
Өлеңді жерде өгіз семіреді,
Өлімді жерде молда семіреді.
Өлімді жерде молда семіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шөбі шүйгін, өлеңі қалың жерде өгіз семіреді, ал өлім-жітімі көп жерде…
Өлімге берер жаным бар,
Пендеге берер арым жоқ.
Пендеге берер арым жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ар-намысты бәрінен жоғары қоятынын білдіреді. Тура мағынасында айтсақ, адам жанын…
Өлімнен ұят күшті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам үшін өлімнен де ауыр саналатын нәрсе бар, ол — ұят. Астарлы…
Өлі риза болмай, тірі байымайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адамның аруағын разы етпей, тірілердің берекесі толық болмайды…