Надан молда - намазқой.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай діндар, намаз оқитын болып көрінгенімен, ілімі мен түсінігі таяз адамды сынайды. Яғни, тек ғибадаттың сыртқы белгісімен шектеліп, оның мәнін, адамгершілік талабын түсінбейтін кісінің діни де, рухани да пайдасы аз деген ой айтылады. Астарында «діннің өзегі — білім, иман, ниет және мінез» деген тұжырым жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Надан молда» — діни білімді терең меңгермеген, бірақ молда кейпінде жүрген адамды білдіреді. «Намазқой» сөзі — намазды көп оқитын, сырттай құлшылыққа берілген адам деген ұғым. Мұнда екі образ қарама-қарсы қойылған: бірі — надандық, екіншісі — құлшылықтың сыртқы көрінісі. Сол арқылы халық шынайы тақуалық пен бос көрсетілімнің айырмасын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де білімсіздік пен жалған беделге ергенді әшкерелеу үшін қолданылады. Мысалы, бір адам әлеуметтік желіде өзін өте діншіл етіп көрсетіп, бірақ өзгеге қатал, әділетсіз болса, жұрт оның әрекетін осы мақалмен сипаттауы мүмкін. Яғни, шынайы сенім сөзбен емес, мінезбен өлшенеді.