Имандылық иірімдері туралы — 9-бет 563
Сұрыптау:
Күш есіктен кірсе,
Әділдік түндіктен шығады.
Әділдік түндіктен шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйге күшпен кірген нәрсе есіктен енеді, ал әділдік сол үйдің түндігінен…
Қадіріңді білгенге жұмса.
«Ар ма? » деген - өлге қуат,
«Бар бол!» деген - бәріне зият.
«Ар ма? » деген - өлге қуат,
«Бар бол!» деген - бәріне зият.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз қадір-қасиетін, күшін, білімін, уақыты мен ықыласын оны түсінетін, бағалай білетін…
Қазан қолыңды күйелейді,
Жаман жүзіңді күйелейді.
Жаман жүзіңді күйелейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның істеген ісі мен жүрген ортасы мінезіне әсер ететінін білдіреді. Қазанға қолыңды…
Қайғылы қаралыны жебеу ләзім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыға батып, қара жамылған адамға сүйеу болып, қол ұшын созу керек…
Қайғысыздан сақ бол,
Қайғылыға жақ бол.
Қайғылыға жақ бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екі түрлі мінезге үйретеді: орынсыз алаңсыз, сезімсіз жандардан сақ болуды және…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қайда барсаң да Қорқыттьң көрі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Қорқыт қайда барса да, алдынан көр қазылғандай, одан қашып құтыла алмауы…
Қайырымды жүрек қартаймайды.
Негізгі мағынасы Қайырымды, мейірімді жүрек ешқашан ескірмейді деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада адам қартайған…
Қайырымдылық жасасаң,
Қайырын өзің көресің.
Қайырын өзің көресің.
Негізгі мағынасы Қайырымдылық жасалған жақсылықтың өтеуі міндетті түрде қайтып келетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Қайырымы жоқ байлықтан не пайда,
Әділдігі жоқ бектіктен не пайда?
Әділдігі жоқ бектіктен не пайда?
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай мол көрінген нәрсенің шын құны жоқ екенін айтады. Байлық қайырымға, адамға пайдасы…
Қанаттыға қақтырма,
Тұмсықтыға шоқытпа.
Тұмсықтыға шоқытпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әлсізге зәбір көрсетпе, қорғансызды жәбірлеме дегенді білдіреді. Тура мағынасында құстың…
Қансоқта жеген ит тоймайды,
Пара алған би оңбайды.
Пара алған би оңбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адал емес жолмен тапқан нәрсенің берекесі болмайтынын айтады. Тура мағынасында қанға…
«Қарағым» деген жылы сөз,
Тон болып төнді жылытпаса да,
жанды жылытады.
Тон болып төнді жылытпаса да,
жанды жылытады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жылы сөздің адамға тигізер әсері зор екенін айтады. Тура мағынасында, бір ауыз «қарағым»…
Қара қылды қақ жарған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында «қара жіпті қақ ортасынан дәл бөлу» дегенді білдіргенімен, астарлы мағынасы…
Қарғыс жеті атаға жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман сөздің, қарғыстың салмағы ауыр екенін білдіреді. Тура мағынасында біреуге айтылған…
Қарны ашқан молданың,
Сәлдесі қалар боқтықта.
Сәлдесі қалар боқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аш адамның ашу-ызасы мен пенделік әлсіздігі күшейсе, бұрынғы абыройы да, сыртқы беделі де…
Қарыздыда иман жоқ.
Негізгі мағынасы «Қарыздыда иман жоқ» деген мақал қарызын қайтармай, біреудің ақысын жеп жүрген адамда адамгершілік…
Қасқырдың жылағаны
Құдайдың құлағына жетпейді.
Құдайдың құлағына жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қасқыр қанша жыласа да, оның зарын ешкім елемейді. Астарлы…
Қатты жерде қақ тұрар ,
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның да, елдің де ішкі берік мінезін жоғары қояды. «Қатты жерде қақ тұрар» дегені — жері…
Қашқан да Құдай дейді ,
Қуған да Құдай дейді .
Қуған да Құдай дейді .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ауыр сәтте де, қуанышты сәтте де бір Аллаға сыйынып, соған жүгінетінін білдіреді…
Қожа, молда сабақтас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қожа мен молданың бір-біріне сабақтас, яғни бір салаға, бір жолға жақын адамдар екенін…
Қойдың пірі - Шопан ата.
Негізгі мағынасы Қойдың пірі — Шопан ата деген мақал қой шаруашылығын қазақтың киелі кәсіптерінің бірі деп танытады…
Қолдан Құдай жасалмайды.
Негізгі мағынасы «Қолдан Құдай жасалмайды» деген мақал адамның өз қолымен шынайы құдай жасап ала алмайтынын, яғни…
Қол қолды табар,
Шариғат жолды табар.
Шариғат жолды табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жалғыз қалмай, өзіне лайық серік, тірек немесе бағыт табатынын білдіреді. Тура…
Қонақасы - Тәңір ақысы.
Негізгі мағынасы Қонақасы — келген мейманға берілетін дәм, дастарқан. «Тәңір ақысы» дегені — қонақты күту жай ғана әдет…
Қонаққа барсаң, нәпсіңді тый.
Негізгі мағынасы Қонаққа барғанда адам өзін ұстап, орынсыз қылықтан, артық сөзден, дәмге, дүние-мүлікке не көңіл…
Қонақ ырыздығын Тәңір жеткізеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үйге келген қонақтың несібесі, ас-суы, қажеті Алланың қалауымен табылады…
Қорқақтың бәрі Құдайшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда қорқақ адамды «Құдайшыл» деп атайды, бірақ оның астарында терең мысқыл…
Қорықпас Құдайдан да қорықпас.
Негізгі мағынасы «Қорықпас Құдайдан да қорықпас» деген мақалдың тура мағынасы — адам Құдайдан именбесе, ешнәрседен де…
Құдай адастырарында адамның ақылын алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тағдыр мен пенделік әлсіздік жайын меңзейді. Адам кейде өз күшіне, ақылына сеніп, бәрі…
Құдай азды-көпті берсе де,
Нығметіне тәубе қыл.
Нығметіне тәубе қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға берілген несібе аз болса да, көп болса да, оған шүкір етіп, разылық таныту керегін…
Құдай атқан оңалар ,
Аруақ атқан оңалмас .
Аруақ атқан оңалмас .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге түскен ауыр сөз бен жаман қарғыс бірдей емес деген ойды…
Құдай бергеннің тоқтысын Қыдыр бағады.
Негізгі мағынасы Құдай бергеннің тоқтысын Қыдыр бағады деген мақалдың тура мағынасы — Алла несібе еткен малдың…
Құдай бір айналдырса , шыр айналдырады .
Негізгі мағынасы Құдай бір айналдырса, адамды бір-ақ сәтте тағдырдың ауыр сынына ұшыратуы мүмкін деген ой айтылады…
Құдай - біреу , кезек - екеу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай жалғыз, ал адамның өміріндегі кезек, сын, несібе, қуаныш пен қайғы…
Құдай - бір , Құран - рас .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алла бір, ал Құранның ақиқаттығына сену. Астарлы мағынасы — мұсылман адам…
Құдай бір ұрғанды қос қолдап ұрады .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Айтпағы: бір адамға не бір іске Жаратқанның…
Құдайға жазсаң да, көпке жазба.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір ісің сәтсіз болса, оны көпшілікке жариялап, елдің талқысына…
Құдайға құрмет - елдің салты,
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елді де, Жаратқанды да құрметтеуді адамдықтың биік өлшемі деп түсіндіреді. Бірінші жолда…
Құдай да бергенге береді .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Алла ризықты, несібені адамға қалай болса солай емес, қолы ашық, жомарт…
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алладан перзент сұраған адамға бала берілуі мүмкін деген сенім. Астарлы…