Молда өзін бір алдайды,
Өзгені екі алдайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалған діндарлықты, екіжүзділікті әшкерелейді. Тура мағынасында молда біреуді алдаса, алдымен өзі де соған сеніп, өзін-өзі жұбатқандай болады; ал астарлы мағынасы — кейбір адам сырттай тақуа, білімді не діндар көрінгенімен, іс жүзінде өз пайдасын күйттеп, жұртты да, өзін де алдайды. Яғни, мұндай кісі шындықтан алыстап, ар-ожданын жоғалтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «молда» сөзі нақты дін иесін ғана емес, білім мен иман атын жамылған, бірақ сөзі мен ісі қабыспайтын адамды бейнелейді. «Өзін бір алдайды» дегені — адам өз өтірігіне өзі сеніп қалатын күйді білдіреді. «Өзгені екі алдайды» — сыртқы сөзбен де, ішкі ниетімен де басқаны шатастырып, екі есе зиян келтіретінін аңғартады. Бұл жерде мақал адамның ішкі тазалығы жоқ болса, оның сөзі де, беделі де құнын жоғалтатынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәдесін орындамайтын, бірақ өзін «адалмын» деп көрсететін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу әлеуметтік желіде қайырымдылық туралы көп сөйлеп, бірақ іс жүзінде көмектеспесе, жұрт оның екіжүзділігін осы мақалмен сипаттай алады.
Ózgeni eki aldaıdy.