Ождан - екі өмірдің азығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ождан — адамның ішкі ар-ұяты, дұрыс пен бұрысты айыратын рухани таразысы. Бұл мақал тура мағынасында адамның жүрегін қоректендіретін «азық» емес, астарлы түрде жанды, мінезді, өмірлік таңдауды азықтандыратын құндылық екенін білдіреді. Яғни, ожданы таза адам екі дүниеде де — осы өмірде де, о дүниеде де — абыройлы болады. Арын сақтаған кісі жаман іске бармайды, біреуге қиянат жасамайды, өз ісіне жауапкершілікпен қарайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «екі өмір» деген тіркес адам өмірінің өткінші тіршілігі мен мәңгілік рухани жағын меңзейді. Ал «азық» сөзі күнделікті өмірде адамды күштендіретін қорек болса, мұнда ол жан дүниені ұстап тұрған рухани күш мағынасында қолданылған. Демек, ождан — адамның ішкі болмысына нәр беретін, оны тура жолдан тайдырмайтын ең қымбат қасиет.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адалдық пен жауапкершілік керек сәттерде жиі еске алынады. Мысалы, емтиханда көшіріп алуға мүмкіндік тұрса да, арын жоғары қойған оқушы өз білімімен тапсырады. Сол арқылы ол уақытша пайдадан гөрі, ұзақ мерзімді абыройдың маңызды екенін көрсетеді.