Қожа - молда туралы · Имандылық иірімдері туралы · Адам туралы

Молда «бер» деген сөзді білмейді,
«Ал» деген сөзді біледі.

Молда «бер» деген сөзді білмейді, 
«Ал» деген сөзді біледі.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — молда «бер» деп сұрап, өзі біреуге беру ісін емес, көбіне «ал» деп алу әрекетін көбірек біледі деген мысқыл. Астарлы мағынасы — кейбір адамдар дін не бедел атын жамылып, халыққа қызмет етудің орнына, пайда табуды ғана ойлайды. Яғни, сөз көп, ниет әлсіз адамды сынайды.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «молда» — тек дін адамы емес, жалпы жалған тақуалықтың, өз пайдасын күйттеген пенденің бейнесі. «Бер» мен «ал» сөздері арқылы беру мен алудың қарама-қарсы мәні ашылады. «Бер» — жомарттық, қайырым, қызмет; «ал» — пайдакүнемдік, өз мүддесін ғана ойлау. Осы қысқа қарсы қою арқылы мақал адамның ішкі ниетін әшкерелейді.

Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз міндетін атқармай, тек басқадан пайда күтетін адамға айтылуы мүмкін. Мысалы, біреу қоғамдық жұмысқа көмектесудің орнына үнемі дайын дүниені сұрап, еңбектен қашса, жұрт осы мақалмен оны сынайды. Сондықтан мақал адамды адалдыққа, беруге де, жасауға да үйретеді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Molda «ber» degen sózdi bilmeıdi,
«Al» degen sózdi biledi.