Имандылық иірімдері туралы — 12-бет 563
Сұрыптау:
Өлтіретін молда көп,
Өртейтін кітап көп.
Өртейтін кітап көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «молда» мен «кітап» туралы айтылғандай көрінеді, бірақ астарында жалған…
Өлушінің ажалы жетпесе,
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ажал келмейінше, оны ешкім өлтіре алмайды. Астарлы мағынасы — әр…
Өмір барда қаза бар.
Негізгі мағынасы «Өмір барда қаза бар» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі жүрген жерде өлім де бар, яғни өмір мен…
Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқанның соңы бір күні шындыққа тіреледі, ал бақсы-балгерлік…
Өтірік ұят, шындық - зият.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзіндегі адалдық пен шыншылдықты жоғары қояды. Өтірік айту сырттай ұятсыз көрініп…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Өтірікші - Құдайдың дұшпаны.
Негізгі мағынасы «Өтірікші - Құдайдың дұшпаны» деген мақал өтіріктің ең ауыр мінез екенін ескертеді. Тура мағынада бұл…
Өтірік ырысты байлайды.
Негізгі мағынасы «Өтірік ырысты байлайды» деген мақал жалған сөздің ақыры жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура…
Пайғамбар да күйеуін сыйлаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің инабаттылығы мен сыйластығын, отбасындағы орнын көрсетеді. Тура мағынасында…
Пайғамбардың қасында шадияр кісі ме
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: пайғамбардың қасында оның дәрежесіне тең, оған қарсы тұрар адам болмайды…
Пайда, мақтан, әуесқой - шайтан ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды пайда қуып, орынсыз мақтанға салынып, бос әуестікке ермеуден сақтандырады. Тура…
Парақордың тобасына сенбе,
Айлакердің көз жасына сенбе.
Айлакердің көз жасына сенбе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі адамға сенбеуді ескертеді: парақорға да, айлакерге де. Тура мағынасында — ар-ұяты…
Пасықта ұят, зұлымда опа жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман ниетті, ар-ұяты әлсіреген, ішкі дүниесі бұзылған адамнан қайырым да, тұрақты жақсылық…
Пасықтың пиғылы лас.
Негізгі мағынасы Пасық адам — ішкі ниеті бұзық, арам ойлы, көреалмайтын, екіжүзді кісі. Мақалдың тура мағынасы адам…
Пәк пенде пәлесіз.
Негізгі мағынасы «Пәк пенде пәлесіз» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі таза, ниеті түзу адам бәле-жалаға көп…
Пәлеге - сабыр, қазаға - тәуба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам басына қиындық, пәле немесе қайғы түссе, ең алдымен сабыр сақтауды, ал ауыр қазаға…
Пәлегі таза қауынның,
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның пәлегі таза болса, түйіні де таза, сапалы болады. Астарлы…
Пәледен машайық қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: пәле-қаза, дау-дамай, қиындық сияқты кесірлі нәрседен тіпті машайық та…
Пәле, жала жоламас,
Ақ түйелі алтауға.
Ақ түйелі алтауға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде береке, сыйластық пен жөн білетін орта болса, оған пәле де, жала да жолай…
Пейілі жаман кісіден күседі,
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен пейілінің қандай екенін танытады. Пейілі жаман, сараң не күншіл кісі…
Пейіліңе қарай - пейішің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен көңіл күйі өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Яғни пейілі кең…
Пейіл кетсе - ант атты.
Негізгі мағынасы Пейіл — адамның ішкі ниеті, ықыласы, көңіл тазалығы. Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның пейілі…
Пейілсіз берген ас кешке жетпес,
Пейілді берген ас естен кетпес.
Пейілді берген ас естен кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — дастарқаннан берілген ас, егер пейілсіз, көңілсіз, амалсыз берілсе, оның…
Пенденің сұрағаны болмайды,
Алланың қалағаны болады.
Алланың қалағаны болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бар тілегі бірден орындала бермейтінін, өмірдің ақыры адам қалауымен емес, Құдайдың…
Періштенің айтқаны мен ойлағаны болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — періште не айтса, не ойласа, соның бәрі орындалады деген сенімге…
Пітінә адам - безбүйрек,
Пәле тоқыр ішіне.
Пәле тоқыр ішіне.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай сыпайы, тақуа не ізгі көрінген адамның ішінде мейірім, адамдық сезім болмаса, оның…
Рух пен намыс - егіз.
Негізгі мағынасы «Рух пен намыс - егіз» деген мақал адам бойындағы ішкі күш пен ар-намыстың бір-бірінен ажырамайтынын…
Рух - таза ақыл.
Негізгі мағынасы «Рух – таза ақыл» деген мақал адам баласының ішкі жан дүниесі мен ой-парасаты бір-бірімен тығыз…
Садақаның асын сарқып іш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — садақа ретінде берілген асты толық тауысып ішу, оны қадірлеу. Астарлы…
Садақаңды сауыңда бер,
Ауырған соң пайда жоқ.
Ауырған соң пайда жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайырымдылық пен көмекті дер кезінде жасаудың маңызын айтады. Адамның қолы ашық, дені сау…
Сақалыңа сенбе,
Ар-ожданыңа сен.
Ар-ожданыңа сен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы көрінісіне, жасына не беделіне емес, ішкі тазалығы мен адамгершілігіне сену…
Салтын білмеген сауапты түсінбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз халқының салт-дәстүрін, жөн-жоралғысын білмеген адам сауаптың, яғни…
Сараңдық соңы - арамдық.
Негізгі мағынасы Сараңдық адамды тарылтады: өз пайдасын ғана ойлаған кісі бірте-бірте әділ жолдан тайып, өтірікке…
Сараң - саңырау.
Негізгі мағынасы «Сараң - саңырау» мақалының тура мағынасы болмайды, ол астарлы сөз. Мұнда сараң адамды саңырауға…
Сараң үйге кісің түспесін,
Парақорға ісің түспесін.
Парақорға ісің түспесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сараңдық пен парақорлық сияқты жаман мінездерінен сақ болуды ескертеді. Тура…
Саудагерде иман жоқ, арын сатады,
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам иманы мен ар-ұяты жоқ болса, оның өз пайдасы үшін кез келген нәрседен тайынатынын…
Соқырда екі көз жоқ.
Сараңда бір көз жоқ.
Сараңда бір көз жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — соқыр адамның көзі болмайды, ал сараң адамда «бір көз» де жоқ деп…
Соқырдың тілегені - екі көзі.
Негізгі мағынасы Соқыр адам үшін ең үлкен тілек — екі көздің көруі. Бұл мақалдың тура мағынасы да, астарлы мағынасы да…
Сомсынғанға балға бар,
Қомсынғанға Алла бар.
Қомсынғанға Алла бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өркөкірек болмауға, өз күшіне ғана сеніп шектеліп қалмауға шақырады. Бірінші жолдағы…
Сопы сұмнан шығады.
Негізгі мағынасы «Сопы сұмнан шығады» деген мақал сырт көзге момын, діндар, тақуа көрінген адамның бәрі бірдей адал…
Сопы үгітшіл келеді,
Молда үмітшіл келеді.
Молда үмітшіл келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы бейнесі діндар, уағыз айтқыш адамдардың сөзі көбіне үмітке, жұбанышқа, ақыретке…