Мешітің алыс болса да,
Мазарың жақын болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға сыртқы діндарлықтан бұрын ішкі имандылық пен жақсы ат қалдыру маңызды екенін ескертеді. «Мешітің алыс болса да» дегені — құлшылық орнына бару қиындау, дін жолын ұстану оңай емес деген тура мағына береді. Ал «Мазарың жақын болсын» дегені — өлгеннен кейінгі орны емес, тірі күніңде жасаған ісің мен қалдырған атыңның өз жұртыңа жақын, қадірлі болсын деген астарлы ойды білдіреді. Яғни адам өмірде адал, елге сыйлы, жүрекке жылы болып өтсін деген тілек жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мешіт — иман, құлшылық, рухани тазалықтың белгісі. Мазар — адам өмірінің соңы, өлім мен мәңгілікке кеткен іздің символы. Екі образды қарсы қойып айту арқылы мақал тірі адамның рухани деңгейін өлімнен кейінгі атымен өлшейді. Мұнда «жақын болу» қашықтық емес, қадір мен құрмет мағынасында қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды тек сөзбен емес, іспен бағалауға шақырады. Мысалы, бір кісі байлық жинап қана қоймай, мұқтажға көмектесіп, артында жақсы тәрбие мен игі іс қалдырса, жұрт оның атын құрметпен айтады. Сонда оның «мазары жақын» дегені — ел жадында жылы сақталуы.
Mazaryń jaqyn bolsyn.