Нарым қымбат,
Нарымнан арым қымбат.
«Нарым қымбат, Нарымнан арым қымбат.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — «нар» сияқты өте бағалы түліктен де ардың қымбат екенін айту. Астарлы мағынасы — адам үшін байлық, дүние, мал-мүлік, тіпті аса қадірлі нәрселердің өзі ар-намыстан жоғары тұрмайды. Яғни, адам өз абыройын сақтауды ең бірінші орынға қоюы керек. Қандай қиын жағдайда да арды аяққа таптамау — кісіліктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «нар» сөзі — қазақ ұғымында ең мықты, ең бағалы түлік, күш пен молшылықтың белгісі. Ал «ар» — адамның ішкі тазалығы, намысы, абыройы. Екеуін салыстыру арқылы халық дүние мен рухани құндылықтың ара салмағын айқындап тұр: мал да қымбат, бірақ ар одан да қымбат. Бұл теңеу адамды материалдық пайдаға сатылмауға үндейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қызметте, оқуда, қарым-қатынаста адалдықты сақтауға шақырады. Мысалы, бір адам пайда табу үшін өтірік құжат жасап, біреудің еңбегін иемденбек болса, арлы кісі одан бас тартады. Өйткені уақытша пайдадан гөрі таза бедел мен адамгершілік әлдеқайда маңызды.
Narymnan arym qymbat.