Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.

Негізгі мағынасы

Бұл мақал имандылық пен адамгершілікке бірден жету оңай еместігін, ал азғындық пен теріс жолға тез түсу оп-оңай болатынын ескертеді. «Мұсылманшылық» сөзі тек дінді емес, жалпы ізгі мінезді, сабырды, әділдікті, таза ниетті білдіреді. Ал «кәпір болу» мұнда тура мағынасындағы діни ұғымнан гөрі, иманнан, адамшылықтан айырылу, жамандыққа бой ұру деген астарлы мәнде қолданылған.

Образдар мен теңеулер

«Әсте-әсте» деген тіркес — жақсы қасиет бірте-бірте қалыптасатынын көрсетеді. Адамның бойына тәрбие, иман, мінез, сабыр ұзақ уақытпен сіңеді. Ал «бір пәсте» — бір сәтте, әп-сәтте деген ұғым. Яғни жаман іске ұрыну, ардан аттау, нәпсінің жетегіне еру тез болуы мүмкін. Мақал осы екі қарама-қарсы көріністі салыстырып, жақсы жолдың машақатын, жаман жолдың жеңілдігін бейнелейді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақал адамды асығыстықтан сақтандырып, мінезді тәрбиелеуге үндейді. Мысалы, бір адам жылдар бойы еңбек етіп, адалдық пен сенімділікке қол жеткізеді, бірақ бір сәттік ашу не қате шешім бәрін бүлдіруі мүмкін. Сондықтан әр ісін ойланып, жақсы әдетті күн сайын қалыптастыру керек.