Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.8K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Жазасын тартпайтын жамандық болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — істелген жаман іс, әділетсіз әрекет немесе теріс қылық бір күні міндет...
Не ексең, соны орарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қандай дән сепсе, сол дәннің өнімін жинайды. Астарлы мағынасы — ө...
Еруліге - қарулы.
**Негізгі мағынасы** «Еруліге - қарулы» деген мақал қонақасы бергенге жауап ретінде сый көрсету, жақсылыққа жақсылықпен...
Жақсы келді дегенше,
Жарық келді десеңші;
Жақсылықтың уытын
Алып келді десеңші.
Жарық келді десеңші;
Жақсылықтың уытын
Алып келді десеңші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адам келген жерде көңіл де, орта да нұрлана түсетінін білдіреді. Тура мағынасында «...
Ер бала өкпешіл болса,
Ырысқа кесір болар.
Ырысқа кесір болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің орынсыз өкпелегіш, шамшыл болуы жақсы емес екенін ескертеді. Мұндағы тура мағ...
Құйрығы - шаян, беті - адам,
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Байқамай сенбе сұмпайыға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай адамға ұқсап, іші жаман, ниеті бұзық адамға сене берме деген ескерту айтады. Тур...
Кедейге қарыз бер де, амандығын тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен адамға қарыз берсең де, оған өкпелемей, амандығын, бүтін...
Тіл тиексіз.
**Негізгі мағынасы** «Тіл тиексіз» деген мақал сөздің тоқтамай, шегіне жетпей кететінін білдіреді. Тура мағынасында тілд...
Жылан шаққан адам ала жіпті аттамайды.
**Негізгі мағынасы** Жылан шаққан адам удың зардабын ұмытпайды, сондықтан келешекте өте сақ болады. Мақалдың тура мағына...
Дәулетіне сәулеті сай,
Сәулетіне дәулеті сай.
Сәулетіне дәулеті сай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен елдің ішкі байлығы мен сыртқы көрінісі жарасса, өмірі де, тіршілігі де үйлесімді...
Қансоқта жеген ит тоймайды,
Пара алған би оңбайды.
Пара алған би оңбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен тапқан нәрсенің берекесі болмайтынын айтады. Тура мағынасында қанға былғ...
Жақсының қасиеті - жарастыру,
Жаманның қасиеті - таластыру.
Жаманның қасиеті - таластыру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адам мен жаман адамның мінезін салыстырады. Жақсы кісі елді, ағайынды, досты бір-бі...
Сұм байыса, үйі тар,
Қатыны қар болып көрінеді.
Қатыны қар болып көрінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұм, пейілі тар адам байыса да, оның үйі кеңімейді, керісінше, берекесі...
Кесек-кесек дау, жанжал,
Кері кеткеннің ауылында.
Кесек-кесек өтірік,
Кері кеткеннің ауызында.
Кері кеткеннің ауылында.
Кесек-кесек өтірік,
Кері кеткеннің ауызында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кері кеткен, яғни мінезі бұзылған, берекесіз адамның жүрген жерінде дау-дамай, жанжал көп...
Асағысы келген,
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Ұрттағанды ынсап етпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігін, тойымсыз мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында, аз ғана нәрсе ұрттаға...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.