Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.7K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Ер бала өкпешіл болса,
Ырысқа кесір болар.
Ырысқа кесір болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің орынсыз өкпелегіш, шамшыл болуы жақсы емес екенін ескертеді. Мұндағы тура мағ...
Ата өлсе де, кәде өлмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе де, оның артында қалған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, мін...
Жапалақ жамбасына басып жейді,
Аңсұңқар жан-жағына шашып жейді.
Аңсұңқар жан-жағына шашып жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркімнің табиғаты, мінезі мен күнкөріс тәсілі әртүрлі болатынын білдіреді. Жапалақ олжасы...
Қатерлі жерде қаперсіз отырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, қауіп бар жерде бейқам отырмауға шақырады. Тура мағынасы — қатерлі, қ...
Маған жоқ майлы омыртқа,
Көзден ұшты-ау томыртқа.
Көзден ұшты-ау томыртқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен қанағатсыздықты әжуа етеді. Тура мағынада: майлы омыртқа жоқ болған соң, көз...
Мың «сіз, бізден» бір шыж-быж артық.
**Негізгі мағынасы** «Мың сіз, бізден бір шыж-быж артық» деген мақал сыпайы, ізетті сөйлесудің қадірін көрсетеді. Тура...
Түздегі май ішеді,
Үйдегі зәр ішеді.
Үйдегі зәр ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырт көзге қызық көрінгенмен, терең астары бар. «Түздегі май ішеді» дегені — адам көпшілі...
Нысап пен ұят - әділдіктен.
**Негізгі мағынасы** «Нысап пен ұят - әділдіктен» деген мақал адам бойындағы таразы болар қасиеттерді жоғары қояды. Ныс...
Сорлы жерге аңбас шөп шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құнары аз, сорланған жерге өсімдік дұрыс өне қоймайды, ондай топырақта...
Бәйбіше - Құдай бұйрығы,
Тоқал - иттің құйрығы.
Тоқал - иттің құйрығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасылық қатынаста бір еркектің екі әйел алуын құптаудан гөрі, оның ауыр салдарын астарл...
Еркекке жүрек керек,
Әйелге тірек керек.
Әйелге тірек керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның да, әйелдің де өмірде өзіне тән рухани және тұрмыстық мұқтаждығы бар екенін аң...
Қотыр қолдан жұғады,
Таз тақиядан жұғады.
Таз тақиядан жұғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамдағы ауру не кемшілік екінші адамға жұғуы мүмкін деген ой. Аст...
Шын дос басыңа ырза,
Кей дос асыңа ырза.
Кей дос асыңа ырза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шынайы достың адамды сыртқы пайдасы үшін емес, өзі үшін қадірлейтінін білдіреді. «Басыңа...
Жүрегі жомартқа иман қонады,
Қолы жомартқа сұғанақ қонады.
Қолы жомартқа сұғанақ қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жомарттықтың екі қырын салыстырып көрсетеді. Жүрегі жомарт адам — ниеті таза, пейілі кең,...
Сыйлап берсе, су да іш.
**Негізгі мағынасы** «Сыйлап берсе, су да іш» мақалы адамға көрсетілген құрмет пен ықыластың қадірін білдіреді. Тура ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.