Пәлегі таза қауынның,
Түйнегі таза болады.
Жүрегі таза адамның,
Түйіні таза болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның пәлегі таза болса, түйіні де таза, сапалы болады. Астарлы мағынасы — адамның ішкі ниеті, жүрегі таза болса, оның ісі де, сөзі де, шешімі де дұрыс, адал болады. Яғни сыртқы әдеп пен ішкі тазалық бір-бірімен тығыз байланысты. Адамның мінезі мен әрекеті жүректегі ниеттен туады, сондықтан көңілі кіршіксіз жаннан бұзық іс шықпайды.
Образдар мен теңеулер
Мұнда қауын мен оның пәлегі — адам өміріндегі сыртқы көрініс пен ішкі болмыстың бейнесі. «Пәлегі таза» дегені өсімдіктің күтімі жақсы, табиғи қалпы бұзылмағанын білдіреді. «Түйнегі таза» — жемістің пісуі, сапасы, нәтижесі жақсы деген сөз. Сол сияқты «жүрегі таза адам» — пиғылы адал, кісіге қиянаты жоқ, ниеті ақ жан. «Түйіні таза болады» тіркесі адамның ісінің де шұбар болмайтынын, мәселені әділ, дұрыс шешетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жұмыста адал, ниеті түзу адам әріптесіне де, клиентке де сенім ұялатады, ал өтірік пен арамдық көп ұзамай білінеді. Мектепте де, отбасында да ішкі тазалық пен шынайылық адамды сыйлы етеді. Сондықтан адам ең алдымен жүрегін таза ұстауға тиіс.
Túınegi taza bolady.
Júregi taza adamnyń,
Túıini taza bolady.