Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға ашуға еріп, өткен реніштің соңынан қуып жүрмеуді ескертеді. Тура мағынасында: үстіңе жамылғы алып, соңынан жүгіретін адамға ұқсама деген сөз. Астарлы мағынасы: бұрынғы жау, ескі кек, өткен дауды қайта қазбаламай, сабыр сақтап, өз қадіріңді түсірме. Кек қуған адам тынышын жоғалтады, ал ақылды адам өткенді артта қалдырып, болашағына мән береді.
Образдар мен теңеулер
«Жамылғы алып қума» деген образ адамның асығыс, ойланбай әрекет етіп, өзіне қолайсыз күйде қалуын білдіреді. Жамылғы — сырттай жамылғы, уақытша қорған ғана; оны ұстап жауға жүгіру — бос әурешілік. Мұнда халық кектің де, ашудың да адамды әлсірететінін бейнелі түрде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызметтегі, отбасындағы немесе достар арасындағы ұсақ кикілжіңге байланысты орынды қолданылады. Мысалы, әріптесінен ренжіген адам соны ұзақ айтып, жұмысын да, көңіл күйін де бұзып жүрсе, үлкендер: «Өткен-кеткен жауыңды, жамылғы алып қума» деп тоқтау айтады. Яғни, болмашы өкпені өсірмей, сабырмен шешкен дұрыс.
Jamylǵy alyp qýma.