Өтірікші айғақ қойып сөйлейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өтірікші адам өз сөзін шын қылып көрсету үшін дәлел іздеп, айғаққа сүйеніп сөйлейді. Яғни ол шындықты ашық айтпай, айтқанын нанымды етіп көрсетуге тырысады. Мұнда мақал өтіріктің тұрақсыз, сенімсіз екенін ескертеді: өтірік қанша әдемі безендірілсе де, оның түбі бәрібір күмән туғызады.
Образдар мен теңеулер
«Айғақ қойып сөйлейді» деген тіркес — сөзін күшейту үшін дәлел келтірудің бейнесі. Бірақ бұл жерде айғақ шындықты қорғау үшін емес, өтірікті жасыру үшін қолданылып тұр. Осы арқылы халық өтірікшінің сөзі сырттай сенімді көрінгенімен, ішкі мәні бос екенін аңғартады. Мақал адамның бетперде киіп, жалғанды шынға ұқсатуға тырысатынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не күнделікті қарым-қатынаста жалған ақпарат тарататын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу өз қателігін жасыру үшін қолдан жасалған құжат, жалған сурет не бұрмаланған дерек көрсетсе, «өтірікші айғақ қойып сөйлейді» деп айтуға болады. Бұл сөз адамды ойланбай сенбеуге, деректі тексеруге шақырады.