Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқанның соңы бір күні шындыққа тіреледі, ал бақсы-балгерлік, жалған емшілік сияқты алдамшы іс ақыры жын-шайтанға, яғни зиянды, теріс жолға алып барады деген ескерту. Астарлы мағынасы — өтірік те, жалған сенім де ұзаққа бармайды, ақиқат бәрібір ашылады. Сондықтан адам шын сөйлеп, адал жолдан таймауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шын» сөзі — ақиқаттың, ашықтықтың белгісі. Ал «бақсы» мен «жын» — халық танымында күмәнді, тылсым, зиянды нәрсені білдіретін образдар. Мұнда бақсы түбі жын деу арқылы алдау мен жалған сенімнің арты жақсылыққа апармайтыны меңзеледі. Яғни сырттай әсерлі көрінгеннің өзі ішкі жағынан қауіпті болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өтірік ақпарат тарату, жалған уәде беру, не болмаса алаяқтыққа ермеу керек деген ойға сай қолданылады. Мысалы, біреу интернетте «тез байытамын» деп алдаса, оның сөзі түбінде әшкереленеді. Сондықтан бұл мақал адамды шыншылдыққа, сақтыққа және ақылмен әрекет етуге шақырады.