Өтірікші бел асырғанмен ел асырмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өтірікші уақытша алдап, бір сәтке үстем болып көрінуі мүмкін. Бірақ оның сөзіне жұрт сенбейді, сондықтан ол ұзаққа бармайды, елді соңынан ерте алмайды. Мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқан адам биікке шыққандай көрінгенімен, шын мәнінде жолы болмайды. Астарлы мағынасы — өтіріктің түбі ашылып, жалған беделдің құны жоқ екенін ескерту. Адамның абыройы шындықпен ғана орнығады.
Образдар мен теңеулер
"Бел асыру" — бір белесті бағындыру, қиын жолдан өту, белгілі бір жетістікке жету деген бейнелі ұғым. Ал "ел асырмайды" дегені — халықты иландырып, соңынан ертпейді, қоғамда бедел жинай алмайды деген сөз. Мұнда ел — халықтың, жұрттың ақыл-парасатының өлшемі. Яғни өтірік қанша әдемі айтылса да, шындықтың алдында салмағы жоқ.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әлеуметтік желіде немесе жұмыста жалған ақпарат тарататын адамға дәл келеді. Мысалы, біреу өз жетістігін өтірікпен әсірелеп, жұртты сендіргісі келсе, біраз уақыттан кейін шындық ашылып, сенімнен айырылады. Сондықтан бұл мақал адал сөйлеуге, шындықты қадірлеуге үндейді.