Пайда көздеген - жалғанның құлы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Пайдасын ғана ойлап, шындықты, арды, адамдықты елемейтін адам ақырында жалғанға еріп кетеді. Мұнда тура мағынада — өз мүддесін ғана күйттеген кісі, ал астарлы мағынада — дүниеқоңыздық пен екіжүзділік адамды құл етеді деген ой бар. Яғни пайда қуған жан әділдік пен адалдықтан алыстап, өз қадірін жоғалтады.
Образдар мен теңеулер
«Пайда көздеген» тіркесі адамның ниетін көрсетеді: ол тек өзіне тиімдісін ғана іздейді. Ал «жалғанның құлы» деген образ өте әсерлі. Құл болу — еркіндігінен айрылу, бір нәрсенің билігінде қалу. Демек, мұнда жалғандық адамды билеп, оның ойы мен ісін баурап алатыны бейнеленген. Бұл теңеу пайда үшін шындықтан безудің қауіпті екенін айқын жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, бір адам әлеуметтік желіде тек лайк, ақша немесе атақ үшін жалған ақпарат таратып, кейін беделінен айырылуы мүмкін. Мұндайда мақал адамға: қысқа пайда үшін ар-намысты сатпа, адалдықты жоғалтпа деген ескерту болады.