Өсекшінің тілі қышып тұрады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, өйткені мұндағы «тілі қышу» — адамның көп сөйлегісі келіп, орынсыз сөзге әуес болуын бейнелейді. Астарлы мағынасы: өсекші адам біреудің кемшілігін айтып, жұртты шулатуға, сөз тасуға құмар болады. Ол тыныш отырмайды, біреудің абыройына нұқсан келтіретін сөз іздеп тұрады. Мұндай мінез сенімге селкеу түсіреді, татулықты бұзады.
Образдар мен теңеулер
«Тілдің қышуы» — ішкі мазасыздық пен сөзге тоқтамайтын әдеттің көркем бейнесі. Қышыған жерді адам еріксіз қаситыны сияқты, өсекші де арам пиғылын тежей алмай, ойланбай сөйлей береді. Мұнда тіл — қарым-қатынас құралы ғана емес, адам мінезін көрсететін белгі. Сондықтан мақал сөздің салмағын сезінбей айтылған әңгіме қаншалықты зиян екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында не көрші арасында біреудің жеке өмірін талқылай беретін адамдарға дәл келеді. Мысалы, әріптесінің қателігін баршаға таратып жүрген адам туралы «Өсекшінің тілі қышып тұрады» деп айтуға болады. Бұл арқылы өзгеге жаман сөз таратпау, ауызға ие болу қажеттігі ескертіледі.