Пайданың зоры -
Дос үшін шеккен зиян.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — досың үшін бір нәрседен ұтылу, шығынға бату. Астарлы мағынасы — шынайы достықта пайда мен зиянды тек есеппен өлшеуге болмайды. Досқа қолдау көрсету, қиын сәтте жәрдем беру, қажет болса өз мүддеңнен уақытша бас тарту — ең үлкен адамдық қасиет. Халық мұнда достықтың құнын байлықтан, жеке пайдадан биік қояды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «пайда» сөзі тек ақша не олжа емес, адамға келетін кез келген игілік пен тиімділікті білдіреді. Ал «зиян» — шығын, құрбандық, уақытша қолайсыздық. «Зоры» деген сөз пайдадан да биік, қадірі үлкен нәрсе бар екенін аңғартады. Яғни, дос жолында көрілген қиындықтың өзі бос кетпей, рухани пайдаға айналады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал досыңды қиын жағдайда жалғыз қалдырмау керегін еске салады. Мысалы, жақын досың жұмысынан айырылып қалса, сен оған уақыт бөліп, түйіндемесін түзеп берсең немесе жаңа жұмыс табуға көмектессең, өзіңе аздап шығын келуі мүмкін. Бірақ сол қолдаудың құны достықты сақтап қалумен өлшенеді. Сондықтан мақал адамды жанашыр, адал болуға үндейді.
Dos úshin shekken zııan.