Парақордың тобасына сенбе,
Айлакердің көз жасына сенбе.
«Парақордың тобасына сенбе, Айлакердің көз жасына сенбе.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі түрлі адамға сенбеуді ескертеді: парақорға да, айлакерге де. Тура мағынасында — ар-ұяты әлсіреген, пайда үшін бәріне баратын адам мен сырттай мұңлы көрінгенімен, іші есепке толы кісіге иланба деген сөз. Астарлы мағынасы — адамның сөзіне емес, ісіне қарау керек, ал жалған өкініш пен жасанды ниет көп жағдайда алдаудың құралы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тобасына сенбе» тіркесі адамның шынайы тәубесі жоқ, тек сыртқы көрініс арқылы өзін ақтағысы келетінін меңзейді. «Көз жасы» — мұнда шын қайғыдан туған емес, айла үшін төгілген жас. Қазақ танымында көз жасы адал сезімнің белгісі болғанымен, бұл жерде ол жалғандықтың символына айналған. Яғни, мақал сыртқы әсерге алданып қалмауды үйретеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал өтірік уәде беріп, кейін пайда іздейтін адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, біреу қателік жасап алып, кешірім сұрағансып тұрып, ертең сол әрекетін қайта жалғастырса, оған бірден сене салмайды. Мұндайда «сөзіне емес, ісіне қара» деген ой осы мақалмен үндеседі.
Aılakerdiń kóz jasyna senbe.