Өтіріктің құйрығы бір тұтам.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өтірік қанша әдемі айтылғанымен, оның шындығы тез ашылады. Мақалдың тура мағынасы — өтіріктің «құйрығы» қысқа, яғни ол ұзаққа бармайды, бір кезде білініп қалады. Астарлы мағынасы — жалған сөздің ғұмыры қысқа, ал шындық бәрібір үстем шығады. Өтірікке сүйенген адам уақытша пайда көргендей болғанымен, кейін сенімнен айырылып, абыройын түсіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құйрық» сөзі өтіріктің соңын, салдарын білдіреді. «Бір тұтам» дегені — өте қысқа, мардымсыз деген ұғым. Халық өтірікті ұзын-сонар қылып суреттемей, оның әлсіз, шолақ екенін бейнелі түрде көрсеткен. Яғни жалғандықтың ізі де, тірегі де әлсіз.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста немесе оқуда өтірік айтқан адам ерте ме, кеш пе әшкереленеді. Мысалы, бір қызметкер істемеген жұмысын орындадым деп есеп берсе, тексеріс кезінде шындығы шығып, сенімнен айырылады. Сондықтан бұл мақал адамды адал болуға, шындықты таңдауға шақырады.