Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.9K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Адал еңбек елге жеткізер,
Арам еңбек елден кеткізер.
Арам еңбек елден кеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің адамды да, қоғамды да алға бастыратынын айтады. Тура мағынасында: таза, маң...
Түйе үстінен сирақ үйтеді.
**Негізгі мағынасы** Түйе үстінен сирақ үйтеді деген мақал біреудің қолындағы үлкен мүмкіндік пен мол игілікті қанағат т...
Білген кісі ұрыны пақыр дейді,
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсенің сырын, шын жағдайын білетін адам ұрының кім екенін дұрыс б...
Жақсының сөзі кепіл,
Жаманның өзі кепіл.
Жаманның өзі кепіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамның айтқан сөзі сенімге тұрады, ал жаман адамның өз басы да,...
Аққа қара жұқпайды.
**Негізгі мағынасы** «Аққа қара жұқпайды» деген мақалдың тура мағынасы — ақ түсті нәрсенің бетіне қара дақ бірден сіңбе...
Ауыздан бірде от, бірде су шығар,
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің қуаты өте зор екенін білдіреді. Адамның аузынан шыққан сөз кейде оттай күйдіріп, ж...
Отпен ойнама - өртенерсің,
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз еркелік пен шектен шыққан қылықтың зиянын ескертеді. «Отпен ойнама — өрте...
Күң- күншіл.
**Негізгі мағынасы** «Күң- күншіл» мақалы адамның ішкі мінезін әшкерелейді: өз орнын, берілген жұмысын не тағдырын қабы...
Қарабет жазылмайды,
Жара бет жазылады.
Жара бет жазылады.
**Негізгі мағынасы** Қарабет жазылмайды, ал жара бет жазылады дегені — денедегі жара уақыт өте емделеді, бірақ адамның б...
Әділ кісі өзіне қатты, өзгеге тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділ, турашыл адамның өзіне талапты, тәртіпті болатынын білдіреді. Ол алдымен өз мінін тү...
Әлді берер, әлсіз безер.
**Негізгі мағынасы** «Әлді берер, әлсіз безер» деген мақалдың тура мағынасы — күші бар, жағдайы бар адам қиындықты көте...
Атың жаман болса, сатып құтыларсың,
Әйелің жаман болса, қайтып құтыларсың.
Әйелің жаман болса, қайтып құтыларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмысындағы екі түрлі қиындықты салыстырады. Жаман аттан сатып құтылуға болады,...
Шөлдегі шұқанақ суға толмас.
**Негізгі мағынасы** Шөлдегі шұқанақ суға толмас деген мақалдың тура мағынасы — қуаң жерде пайда болған ойыққа су тұрмай...
Тасты тас қозғайды.
**Негізгі мағынасы** «Тасты тас қозғайды» деген мақалдың тура мағынасы — ауыр тасты басқа тас ғана жылжыта алады. Астарл...
Тар маңдайлының ниеті де тар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы ішкі кеңдік пен пиғылдың өзара байланысын білдіреді. Тура мағынада «тар ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.