Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.6K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Ауыздан бірде от, бірде су шығар,
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің қуаты өте зор екенін білдіреді. Адамның аузынан шыққан сөз кейде оттай күйдіріп, ж...
Көтерем деп түйеден безбе,
Салтанатың емес пе?
Тебеген деп биеден безбе,
Қос қанатың емес пе?
Салтанатың емес пе?
Тебеген деп биеден безбе,
Қос қанатың емес пе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға пайдасы бар, бірақ мінезі ауыр не күтімі қиын нәрседен бірден бас тартпауды үйрете...
Көзіңді қалдыр -бұлақ көзін аша жүр,
Ізіңді қалдыр - жақсылық мұра шаша жүр,
Өзіңді қалдыр - бау өсіріп, жаса нұр.
Ізіңді қалдыр - жақсылық мұра шаша жүр,
Өзіңді қалдыр - бау өсіріп, жаса нұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның артында пайдалы іс, ізгі өнеге қалдыру керек екенін айтады. Тура мағынасында бұла...
Жақсыда жаттық жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Жақсыда жаттық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — жақсы адам өзгені жатсынбайды, бөтенсімейді. Ас...
Жақсының кегі
Жібек орамал кепкенше.
Жаманның кегі
Басы жерге жеткенше.
Жібек орамал кепкенше.
Жаманның кегі
Басы жерге жеткенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсылық пен жамандықтың кек сақтауына салыстырмалы баға береді. Жақсы адам ренжісе де, а...
Баланы жақсылыққа жанастыр, Жамандықтан адастыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы ерте жастан дұрыс жолға, ізгі іске, әдеп пен адамгершілікке баулудың маңызын айтад...
Жақсыға сұқтан, жаманнан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кімнен үлгі алып, кімнен бой тарту керегін үйретеді. Тура мағынасында: жақсы адамғ...
Етпен қарын тоқ,
Ниетпен жаның тоқ.
Ниетпен жаның тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тек тән қажетін емес, жан қажетін де ойлау керегін айтады. Тура мағынада, ет жеп...
Мешкей деген жақсы атақ емес.
**Негізгі мағынасы** «Мешкей деген жақсы атақ емес» деген мақалдың тура мағынасы — тым көп жейтін, қарынды ғана ойлайты...
Талаптының пікірі аян,
Дұшпанның ақылы шаян.
Дұшпанның ақылы шаян.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, жігерлі адамның ойы ашық, пікірі анық болатынын білдіреді. Ол мақсатына жету үші...
Ұры өз малын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры қолына түскен дүниені өз пайдасына жаратады, яғни өзі ұрлаған малд...
Тоқ қонақты сыйлау оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарны тоқ, яғни тойып отырған қонақты күтудің, сыйлаудың машақаты аз бо...
Жақсының қасиеті - жарастыру,
Жаманның қасиеті - таластыру.
Жаманның қасиеті - таластыру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адам мен жаман адамның мінезін салыстырады. Жақсы кісі елді, ағайынды, досты бір-бі...
Бір жаман мың қолды ірітер,
Бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
Бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана арам не шіріген нәрсе көп дүниені бүлдіреді. Астарлы мағынасы:...
Құдайдың құрығы ұзын .
**Негізгі мағынасы** Құдайдың құрығы ұзын деген мақал адам баласы жасаған ісінен, ойынан немесе ниетінен толық құтылып к...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.