Өтірікші - Құдайдың дұшпаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Өтірікші - Құдайдың дұшпаны» деген мақал өтіріктің ең ауыр мінез екенін ескертеді. Тура мағынада бұл — өтірік айтқан адам шындықтан алыстап, шындыққа қарсы әрекет етеді. Астарлы мағынасы одан да терең: өтірік адамды ар-ұяттан, адалдықтан, иманнан бездіреді, ал адалдық пен шындық — адамды биік ететін қасиет. Қазақ түсінігінде өтірік тек біреуді алдау емес, бүкіл мінезді бұзатын жаман әдет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдайдың дұшпаны» деген тіркес өтіріктің рухани жағынан өте ауыр айып екенін білдіреді. Мұндағы образ шындық пен жалғандықтың қарама-қарсылығын көрсетеді: шындық — жарық, тазалық, сенім болса, өтірік — қараңғылық, былық, сенімсіздік. Халық бұл сөз арқылы өтіріктің тек адамға емес, оның рухына, беделіне және қоғамдағы орнына да зиян келтіретінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жұмыста есепті қолдан бұрмалап, басшыға жалған ақпарат берген адам бір сәтте пайда тапқандай көрінгенімен, кейін сенімнен айырылады. Сондықтан бұл сөз әр адамды шын сөйлеуге, жауапкершілікке және адал болуға шақырады.