Өткір қырғыш қазан түбін теседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өткір қырғыш қазанның түбін тесіп жібереді деген сөздің тура мағынасы — өте өткір құрал абайсыз қолданылса, ыдысқа зиян келтіреді. Астарлы мағынасы — адам бойындағы артық қаталдық, шамадан тыс өткірлік, орынсыз тік мінез өз пайдасынан гөрі зиянын көп тигізеді. Қанша пайдалы, қажет құрал болса да, оны мөлшерінен асырмай, орнымен қолдану керек. Сол сияқты білім, сөз, мінез немесе билік те шектен шықса, берекені бұзады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "өткір қырғыш" — адамның ащы тіліне, қатаң мінезіне, немесе орынсыз белсенділігіне теңеу. "Қазан түбі" — үйдің берекесі, орта, жан сақтайтын құндылық. Қазан — тұрмыстың, ырыстың нышаны. Демек, өткірлік береке әкелудің орнына сол берекені бұзып жіберуі мүмкін екенін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де маңызды. Мысалы, басшы қызметкер бәріне тек қаталдықпен, ұрсып сөйлеп қараса, ұжымның ынтасы төмендеп, жұмыс нәтижесі нашарлайды. Сондықтан адам сөзінде де, ісінде де байыппен, өлшеммен әрекет еткені дұрыс.