Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.6K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Болса оразым, болмаса қоразым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз несібесіне, жағдайына қарай әрекет етуі керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында...
Әділет тілесе, атаңның да айыбын айт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдіктің бәрінен биік тұруы керегін айтады. Егер адам шын әділдік іздесе, туыстыққа, та...
Жаман сырын айтамын деп шынын айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезіндегі бір шындықты аңғартады: жаман адам біреудің жаманын әшкерелеймін деп...
Еңбексіз тапқан мал есепсіз кетер.
**Негізгі мағынасы** Еңбексіз келген дүние тұрақтамайды, оңай табылған малдың қадірі де аз болады. Адам маңдай терімен т...
Пейілі кең кемімес,
Пейілі тар кеңімес.
Пейілі тар кеңімес.
**Негізгі мағынасы** Пейілі кең адам ешқашан кемімейді, өйткені оның жомарттығы, ақ көңілі, адамға деген жылы көзқарасы...
Өлі арыстаннан тірі мысық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өлген арыстан қанша айбатты болса да, тірі мысықтың өзіндей әрекет ете...
Бақ келді деп таспа,
Жау келді деп саспа.
Жау келді деп саспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі жағдайда да сабыр сақтауды үйретеді: бақ келсе, мастанып кетпе; жау келсе, қор...
Жылан шаққан адам ала жіпті аттамайды.
**Негізгі мағынасы** Жылан шаққан адам удың зардабын ұмытпайды, сондықтан келешекте өте сақ болады. Мақалдың тура мағына...
Кішкене тастан қауақтай бас жарылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай ғана тас та адамға қатты соққы болып, басын жара алады. Аст...
Қысыла-қысыла қыз болдым.
**Негізгі мағынасы** «Қысыла-қысыла қыз болдым» деген мақал адамның ұяңдық, қысылу, тартыншақтық арқылы әдепті, жинақы,...
Жақсыда өкпе болмас.
**Негізгі мағынасы** «Жақсыда өкпе болмас» деген мақал жақсы мінезді, кең пейілді, кішіпейіл адамға реніштің ұзақ тұрақ...
Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезі мен рухани қалпы сыртқы сән-салтанатқа емес, ішкі дүниеге байланысты екені...
Қатып қалған қайысқа сорпа бүркер,
Аспандағы жұлдыздың алтауы Үркер.
Аспандағы жұлдыздың алтауы Үркер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатып, қатаң тартылып қалған қайысты сорпамен жібіту, ал аспандағы жұл...
Бір адамның жаққан отына Он адам жылынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның істеген игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында, біреу жақ...
Қызғаншақтың іші тар,
Болмас онда ұят-ар.
Болмас онда ұят-ар.
**Негізгі мағынасы** Қызғаншақ адам өзгенің жетістігін көтере алмайды, сондықтан оның көңілі тарылып, ішкі дүниесі кеңей...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.