Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.1K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Бай байыған сайын қалтырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: байлығы көбейген адам байлығын жоғалтып аламын деп қорқып, абайлап, кей...
Біреуді мазақтағаның - өзіңді азаптағаның.
**Негізгі мағынасы** Біреуді мазақтау, кемсіту немесе әжуалау түбінде өзіңе зиян келтіреді. Себебі мұндай әрекет адамды...
Жылы киім тәнді жылытар,
Жылы сөз жанды жылытар.
Жылы сөз жанды жылытар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы қажеті мен ішкі көңіл күйін салыстырады. Жылы киім адамды суықтан қорғайды...
Ұрының арты қуыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры қандай іс жасаса д...
Мысық тілеу.
**Негізгі мағынасы** «Мысық тілеу» — біреудің ішінен жақсы көрінгенмен, шын мәнінде жамандық ойлау, екіжүзді ниет таныт...
Ит - опа, қатын - жапа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің үйге опа, яғни пайдасы бар, ал қатыннан жапа келеді деген көне т...
Іріген ауыздан шіріген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Іріген ауыздан шіріген сөз шығады деген мақал адамның ішкі пиғылы мен мінезі қандай болса, аузынан...
Ат арқасына ер батса,
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың арқасына ер батса, ат аяңдап жүреді; ал ер жігітке жат адамның т...
Көпке күл шашпа.
**Негізгі мағынасы** «Көпке күл шашпа» деген мақалдың тура мағынасы — оттың шоғын, күлін желмен көпшілікке шашпау. Аста...
Тасқа тісі өтпеген жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тасты тістеп кеміру мүмкін емес, сондықтан тісі өтпеген нәрсені жалай с...
Аяғы жаман төрді былғар,
Аузы жаман елді былғар.
Аузы жаман елді былғар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ісі мен сөзіне сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында «аяғы жаман» — келген жерін...
Қайтып кірер есікті қатты жаппа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға беріліп, біреумен араны мүлде үзіп тастамауды ескертеді. Тура мағынада — есі...
Ит арбаның астында жатып «сүйредім» дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз еңбегі жоқ, бірақ істің шын ауыртпалығын көтергендей болып сөйлейтін адамды әжуалайды....
Семіздікті қой көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — семіз, ауыр қойды көтеріп алып жүретін де, соған төзетін де өзі. Астар...
Сөз сүйектен өтеді,
Таяқ еттен өтеді.
Таяқ еттен өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің жарасы таяқтың жарасынан да ауыр болатынын білдіреді. Таяқ денеге тиіп, уақыт өте...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.