Бастыны еңкейткен,
Тізеліні бүктірген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал күшті де ықпалды адамды да, әлсізді де мойындататын құбылысты меңзейді. Тура мағынасында біреудің басын еңкейтіп, тізесін бүктіретін нәрсе сияқты көрінгенімен, астарында билік, қайғы, ауыртпалық не тағдырдың салмағы тұрғаны аңғарылады. Яғни адам қанша мықты болса да, белгілі бір күштің, жағдайдың немесе шындықтың алдында иілуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
«Басты еңкейту» — тәкаппарлықтың басылуы, ерік-жігердің тізе бүгуі, мойынсұну белгісі. «Тізеліні бүктірген» — әлсіздің де дәрмені таусылып, әрекеттен қалуын білдіретін әсерлі образ. Мақалдағы дене қимылдары адамның ішкі күйін бейнелейді: қорқу, шарасыздық, ауыртпалыққа төзу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үлкен қысым, қиын жағдай немесе әділ шешім алдында адамның амалсыз тоқтағанын айту үшін қолданылады. Мысалы, ұзақ дау-дамайдан кейін бір адам қателігін мойындап, кешірім сұраса, «Бастыны еңкейткен, тізеліні бүктірген» деп айтуға болады. Бұл сөз өмірде бәрін күшпен емес, кейде шындық пен жағдайдың өзі тоқтататынын еске салады.
Tizelini búktirgen.