Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.6K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Адамға адам жат емес.
**Негізгі мағынасы** «Адамға адам жат емес» деген мақалдың тура мағынасы — әр адам өзге адамнан бөлек, жат, сырт емес. А...
Көпке топырақ шашпа,
Көмусіз қаласың.
Көмусіз қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға көпшілікке, ел-жұртқа жаман сөз айтып, орынсыз жала жаппауды ескертеді. Тура мағын...
Арық атқа қамшы жау,
Жыртық үйге тамшы жау.
Жыртық үйге тамшы жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық атқа қамшы тисе, оның халі одан сайын нашарлайды; жыртық үйге тамш...
Ашу бар жерде ақыл тұрмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуға ерік берген адам дұрыс ойлай алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ашу жүрген же...
Берген перде бұзар.
**Негізгі мағынасы** «Берген перде бұзар» деген мақалдың тура мағынасы — біреудің берген заты, көмегі немесе ықпалы бұр...
Адам аласы - ішінде,
Мал аласы - сыртында.
Мал аласы - сыртында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың «жаман-жақсылығы» әртүрлі жерде көрінетінін салыстырады. Адамның мінезінд...
Қыздың қырық жаны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың төзімді, сезімтал әрі епті болатынын білдіреді. Тура мағынасында «қырық жан»...
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос таңдауда да, қарым-қатынаста да байыппен қарауды ескертеді. Шын досың болса, с...
Пейіліңе қарай - пейішің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен көңіл күйі өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Яғни пейілі кең,...
Жақсының күнде бір үйі кеңиді,
Жаманның күнде бір үйі кемиді.
Жаманның күнде бір үйі кемиді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамды ел-жұрт құрметтеп, үйіне жиі келіп-кетеді, сондықтан оның...
Тырнақ астынан кір іздеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ісінен, сөзінен немесе мінезінен әйтеуір мін табуға, қасақана кінә іздеуге құмар...
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Күшті қауіпті емес, кекшіл қауіпті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның күші өзінен-өзі қауіпті емес, ал кек сақтайтын, өш алуға бейім...
Күндестің күлі де күндес .
**Негізгі мағынасы** «Күндестің күлі де күндес» деген мақал күндес адамға қатысты астарлы ескерту айтады. Тура мағынада...
Сыйлассаң - сыйымды боларсың.
**Негізгі мағынасы** «Сыйлассаң - сыйымды боларсың» деген мақал адамды өзгені құрметтеуге, ілтипат танытуға шақырады. М...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.