Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.1K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Өле жегенше, бөле же.
**Негізгі мағынасы** Өле жегенше, бөле же деген мақалдың тура мағынасы — біреудің астының бәрін өзің жалғыз тауысқанша,...
Өлгеннің жаманы жоқ,
Тірінің жаманнан аманы жоқ.
Тірінің жаманнан аманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адам туралы жаман сөз айтылмайды, ал тірі адам жаман кісінің ке...
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда мал, дәулет, байлық бар кезде айналаңда дос көп көрінеді, тіпті...
Адамның құлқы түзелмей,
Құлпы түзелмейді.
Құлпы түзелмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі мінезі тығыз байланысты екенін айтады. «Құлқы» — адамның...
Берген перде бұзар.
**Негізгі мағынасы** «Берген перде бұзар» деген мақалдың тура мағынасы — біреудің берген заты, көмегі немесе ықпалы бұр...
Батыр аңғал, ер көдек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал батыр адам кейде сырт көзге аңғал, қарапайым, тіпті бір іске селқос көрінуі мүмкін дегенд...
Бүлінгеннен бүлдіргі алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе бүлініп, жарамсыз күйге түскеннен кейін, соның ішінен пайда і...
Қарны ашқанға қара талқан майдай көрінеді.
**Негізгі мағынасы** Қиындық көрген, ашыққан адамға кез келген қарапайым нәрсе қымбат, тәтті, тартымды болып көрінеді. М...
Жылағанды сұрама,
Күлгенді сұра.
Жылағанның мұңы бар,
Күлгеннің сыры бар.
Күлгенді сұра.
Жылағанның мұңы бар,
Күлгеннің сыры бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы көрініске ғана қарап бағаламауды үйретеді. Жылаған адамнан «неге жыладың?»...
Пейіліңе қарай - пейішің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен көңіл күйі өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Яғни пейілі кең,...
Көпке топырақ шашпа,
Көмусіз қаласың.
Көмусіз қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға көпшілікке, ел-жұртқа жаман сөз айтып, орынсыз жала жаппауды ескертеді. Тура мағын...
Жақсылық суға батпас,
Бір шығар, тегін жатпас.
Бір шығар, тегін жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсылықтың зая кетпейтінін айтады. Адам біреуге шын ниетпен көмек көрсетсе, ол іс міндет...
Шошқа тағаладың ба?
**Негізгі мағынасы** «Шошқа тағаладың ба?» деген сөз тура мағынасында біреуге шошқаны тағау, яғни орынсыз, қисынсыз іст...
Ет тәттілігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға еттің дәмі қатты ұнайды, сол сияқты ұры да өз ісін тоқтатқысы к...
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында, біреуді досым деп атап, оның н...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.