Берген жомарт емес, алған жомарт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге сый берген адам ғана жомарт деп бағаланбайды, кейде алған адамның да жомарттығы болады. Астарлы мағынасы — дүниені ғана емес, ықылас пен құрметті де бағалай білу керек. Кей адам сыйды алғанда оны менсінбей емес, риза болып, ақ пейілмен қабылдайды. Осындай кішіпейілдік пен алғыс айту да жомарттықтың бір түрі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "берген" мен "алған" — тек зат алмасу емес, адамдар арасындағы қарым-қатынастың екі қыры. "Жомарт" сөзі мұнда кеңдік, мәрттік, көңілдің ашықтығын білдіреді. Беруші қолындағысын береді, ал алушы кеудесін кермей, тәкаппарланбай қабылдай білсе, ол да адамгершілік көрсетеді. Яғни жомарттық тек мал-мүлік шашу емес, мінез кеңдігі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сыйлық беру, көмек көрсету, қолдау қабылдау сияқты жағдайларда қолданылады. Мысалы, бір адам досына жолақы берсе, ал досы оны «қарыз» деп емес, шынайы алғыс айтып қабылдаса, оның өзі де жомарт мінез танытқан болады. Бұл мақал адамдарды кішіпейіл болуға, бір-бірінің ниетін қадірлеуге үйретеді.