Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.8K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Өзіңе өзің берік бол,
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Қоңсыңды ұры тұтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ең әуелі өз ісіне, өз мінезіне, өз ұстанымына берік болуды ескертеді. Яғни, өзің с...
Тақырбас тазды күндейді.
**Негізгі мағынасы** «Тақырбас тазды күндейді» деген мақал сыртқы кемшілігі бар, өзі сондай күйде тұрған адамның басқа...
Мықты қасқыр
Тай, құнанға шабады.
Мықыр қасқыр
Қозы, лақты қағады.
Тай, құнанға шабады.
Мықыр қасқыр
Қозы, лақты қағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, күшті қасқыр жас, ширақ малға — тай мен құнанға шабады, ал әлсі...
Өзін ғана ойлаған -
Жамандықтың белгісі,
Өзгені де ойлаған -
Адамдықтың белгісі.
Жамандықтың белгісі,
Өзгені де ойлаған -
Адамдықтың белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі болмысын ойшылдықпен бағалайды. Тек өз пайдасын ғана көздеп, айналасындағы ж...
Мысық тілеу.
**Негізгі мағынасы** «Мысық тілеу» — біреудің ішінен жақсы көрінгенмен, шын мәнінде жамандық ойлау, екіжүзді ниет таныт...
Ауылдастың ауызы сасық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы ауылдас адамның кемшілігін, тұрмыстық ұсақ мінін айтып тұрғандай көрінед...
Адамның құлқы түзелмей,
Құлпы түзелмейді.
Құлпы түзелмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі мінезі тығыз байланысты екенін айтады. «Құлқы» — адамның...
Жақсымен жолдас болсаң,
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның мінезіне, ісіне және өмір жолына тікелей әсер ететінін бі...
Ақылды арын қорғайды,
Сараң малын қорғайды.
Сараң малын қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Ақылды адам ең алдымен өз арын, намысын, адамдық қадірін сақтайды. Ол үшін ар-ұят байлықтан да жоға...
Жұмыртқадан жүн қырыққан.
**Негізгі мағынасы** «Жұмыртқадан жүн қырыққан» деген мақал тым сараң, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында...
Ит арбаның астында жатып «сүйредім» дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз еңбегі жоқ, бірақ істің шын ауыртпалығын көтергендей болып сөйлейтін адамды әжуалайды....
Екі жақсы қосылса,
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен сыйластығы біріккенде қарым-қатынас та көркем болатынын айтады. Екі...
Тура биде туған жоқ,
Туғанды биде иман жоқ.
Туғанды биде иман жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдік пен адалдықты жоғары қояды. Тура би — туысына, досына, өз мүддесіне қарамай, ақиқ...
Жақсылық суға батпас,
Бір шығар, тегін жатпас.
Бір шығар, тегін жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсылықтың зая кетпейтінін айтады. Адам біреуге шын ниетпен көмек көрсетсе, ол іс міндет...
Кісіден сұрағанның екі көзі шығады,
Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады.
Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның біреуден қайта-қайта сұрана бермей, өз қажетіне өзі жауап іздеп, еңбек етіп, тәуе...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.