«Батырдан барымташыл туады.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Батырдың баласы әкесіндей ел қорғайтын ер болмай, барымташыл — біреудің малын күшпен айдап әкететін адам болып шығуы мүмкін. Мақал атадан балаға ерлік емес, тек батылдық берілсе, ол мақсатсыз қалып, тонауға айналатынын айтады. «Тектіден текті туады» деген сенімге қарама-қарсы, ұрпақтың азып кетуі мүмкін екенін еске салады. Екінші оқылуы: батырлықтың өзі ел үшін емес, олжа үшін жасалса, барымтаға айналады.

Образдар мен теңеулер

Барымта — дауды, құнды өндіріп алу үшін немесе кек қайтару үшін қарсы жақтың малын күшпен айдап кету; әуелде әдет-ғұрыппен байланысты болғанымен, кейін ұрлық-тонаумен араласып кеткен. Барымташы мен батырдың ортақ қасиеті — батылдық, ат құлағында ойнау. Бірақ батыр елі үшін жауға шабады, барымташы олжа үшін көршісіне шабады. Мақал осы ұқсастық пен айырмашылықты бір сөйлемге сыйғызады: бір қасиеттен екі түрлі адам шығады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақал атақты адамның ұрпағы әкесінің абыройына лайық болмағанда, қынжылыс не сын ретінде айтылады. Кейде күші мен батылдығын теріс жолға салған жасқа ескерту ретінде қолданылады. Мысалы, белгілі балуанның ұлы төбелеске араласып жүргенде, көршілер: «Батырдан барымташыл туады деген осы ма», — деп қынжылады. Біреудің ата-тегін жұрт алдында мұқату үшін айтылса, дөрекі естіледі.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдағы атақты палуанның немересі күшін көрсетіп, мектепте кішілерді қорқытатын болды. Атасы мақалды айтып, күштің қайда жұмсалуы керегін түсіндірді.
— Жайлаудан біреудің жылқысын айдап кеткен жігіттің әкесі ел сыйлаған азамат болып шықты. Қариялар мақалды айтып, бас шайқады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Батырдан барымташыл туады. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Batyrdan barymtashyl týady.