Бетім жаман болса да, ниетім жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы келбетіне қарап емес, ішкі пиғылы мен ниетіне қарап бағалау керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында «бетім жаман» дегені — түр-әлпетім ұнамсыз болуы мүмкін, ал «ниетім жақсы» — ойым, мақсатым таза деген сөз. Астарлы мағынасы терең: адамды әдемі сөзіне не түріне емес, шын ықыласына, адалдығына, ниетінің түзулігіне қарап тану керек. Ниеті жақсы адамның ісі де көбіне ізгі болады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «бет» — сыртқы келбет, ал «ниет» — адамның ішкі дүниесі, пейілі мен мақсаты. Қазақ танымында сыртқы сұлулық уақытша, ал жақсы ниет адамды құрметке жеткізетін қасиет саналады. Сондықтан мақал сырт көрініс пен ішкі мәнді салыстырып, рухани сапаны жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды келбетіне, киіміне не түріне қарап менсінбеу керек екенін еске салады. Мысалы, жұмысқа қарапайым киінген, бірақ өте адал әрі еңбекқор адам келсе, оны сырт бейнесімен бағаламай, ниеті мен ісіне қарап құрметтеу керек. Осы сөз адамды мейірімге, түсіністікке тәрбиелейді.