Белдескеннің белін сындырар,
Тірескеннің тізесін бүктірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қайсарлық пен бәсекеде алға шығып, қарсы тұрғанды жеңе білетін күшті, жігерлі адамды сипаттайды. Тура мағынасында белдескен адам қарсыласын жығады, тірескен адамды тізе бүктіртеді. Астарлы мағынасы — кім табанды болса, сол қиындықты да, бәсекені де еңсере алады; ал орынсыз қасарысу түбі жеңіліске әкеледі.
Образдар мен теңеулер
«Бел», «тізе» сөздері адамның күш-қуатын, беріктігін білдіретін бейнелі образ ретінде алынған. «Белін сындырар», «тізесін бүктірер» деген тіркестер жеңістің, үстемдіктің айқын суреті сияқты әсер береді. Мұнда тек дене күші емес, рухтың мықтылығы, намыстың беріктігі де аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал спортта, жұмыста, оқу мен бизнесте табандылық танытқан адамға қатысты айтылады. Мысалы, емтиханға үздіксіз дайындалып, қиын тапсырмалардан қаймықпай өткен студентті «Белдескеннің белін сындырар, тірескеннің тізесін бүктірер» деп мақтауға болады. Яғни еңбегі мен жігері мықты адам ақыры мақсатына жетеді.
Tireskenniń tizesin búktirer.