Берушіден қалмайды, сұраушыдан қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені беріп тұрған адам кедейленіп, азайып қалмайды; ал үнемі сұрай беретін, тіленіп жүретін адамның қолында ештеңе тұрақтамайды. Астарлы мағынасы — жомарттық пен еңбектің қадірі жоғары, ал қол жайып сұрау адамды мақсатқа жеткізбейді. Берген адамда ниет, кеңдік, берекe болады; сұраған адамда тәуелділік пен әлсіздік қалып, өз тірлігін түзете алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «беруші» — жомарт, қайырымды, қолдаушы адам бейнесі. Ол өзіндегі барды бөліскен сайын рухани жағынан байи түседі деген ұғымды білдіреді. «Сұраушы» — еңбексіз пайда күтетін, өз күшіне сүйенбей, өзгеден үміт артатын адам. «Қалмайды» және «қалады» сөздері қарама-қарсы қойылып, берудің артықшылық, сұраудың кемшілік екенін анық көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды тек ақшаға емес, білімге, мүмкіндікке, қолдауға да қолдануға болады. Мысалы, бір студент біреуден дайын жауап сұрай бергенше, өзі ізденіп оқыса, шын білім қалады. Ал көмектескен адам тәжірибесін бөліскеннен ұтылмайды, керісінше беделі мен абыройы артады.