Құдай азды-көпті берсе де,
Нығметіне тәубе қыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға берілген несібе аз болса да, көп болса да, оған шүкір етіп, разылық таныту керегін айтады. Тура мағынасы — Құдай берген ырыс-несібені қабылдап, оған тәубе қылу. Астарлы мағынасы — адамның қанағатшыл, сабырлы болып, қолындағы барды бағалай білуі. Қазақ танымында дүниенің бәрі бірдей бола бермейді, сондықтан берілгенге риза болу — рухани биіктіктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «азды-көпті» сөзі өмірдегі барлық үлесті, яғни ырыс-несібе мөлшерін білдіреді. «Нығмет» — Алланың берген жақсылығы, несібесі, бағы. Ал «тәубе қыл» дегені — барға шүкір айтып, жоққа күйінбей, өз орныңды түсіне білу. Бұл жерде молшылық пен таршылық адамның мінезін сынайтын екі жағдай ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал табыс, жұмыс, денсаулық немесе тұрмыстық жағдайға байланысты жиі қолданылады. Мысалы, айлығы аз болса да, адам еңбегін адал істеп, жанұясын асырап отырса, «берілгенге шүкір» деп сабыр етеді. Яғни бұл мақал адамды қанағатқа, тәубеге және рухани тепе-теңдікке тәрбиелейді.
Nyǵmetine táýbe qyl.