Қашқан да Құдай дейді ,
Қуған да Құдай дейді .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ауыр сәтте де, қуанышты сәтте де бір Аллаға сыйынып, соған жүгінетінін білдіреді. Қашқан адам да қауіптен құтқар деп Құдайды ауызға алады, қуған адам да жеңіс, қуат, жолы болсын деп Құдайдан медет күтеді. Астарлы мағынасы — адам тағдырдың, істің, өмірдің бәрін Жаратқанның қолында деп таниды, сондықтан мұнда тәубе, сенім және әлсіздікті мойындау бар.
Образдар мен теңеулер
"Қашқан" мен "қуған" — өмірдегі екі қарама-қарсы күй. Бірі қорғансыз, үрейде жүрген адамды, екіншісі мақсатқа ұмтылған, біреуді соңынан қуып жетуге тырысқан адамды бейнелейді. Екеуінің де аузынан "Құдай" түспеуі — адамның шектелген күшін, ал құдіреттің біреу екенін танытады. Бұл жерде сөз тура қашу-қуу туралы ғана емес, кез келген істегі тәуекел мен мұқтаждықты білдіретін образ ретінде қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам әртүрлі жағдайда да ішкі тірегін жоғалтпауы керек деген ойға саяды. Мысалы, емтиханға дайындалған студент те "сәті түссін" деп, ал жұмыс беруші де "ісі оң болсын" деп тілек етеді. Екеуі де нәтижені өз еңбегімен қатар, Жаратқанның қолдауымен байланыстырады.
Qýǵan da Qudaı deıdi .