Қорқақтың бәрі Құдайшыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда қорқақ адамды «Құдайшыл» деп атайды, бірақ оның астарында терең мысқыл бар. Яғни кейбір адам шын иманы үшін емес, қауіптен сескенгендіктен ғана жұмсақ, именшек, ыңғайсыз іске бара бермейтін болып көрінеді. Халық мұнда қорқақтық пен шынайы тақуалықты бірдей санауға болмайтынын ескертеді. Нағыз имандылық — адалдық, сабыр, жауапкершілік пен ар-ұятқа сүйенеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдайшыл» сөзі тура мағынада діндар, Алладан қорқатын адамды білдіреді. Бірақ бұл жерде ол жақсы мінездің белгісі емес, қорқыныштан туған жасанды ұстамдылықты ишаралайды. Демек, адам кейде батылдықтан емес, үрейден «тәртіпті» болып көрінуі мүмкін. Осы арқылы халық көзбояушылық пен жалған тақуалықты әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің батыл шешім қабылдамай, жауапкершіліктен қашып, сырттай ғана «тәртіпті» көрінген жағдайға қолданылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер қате пікір айтудан қорқып, жиналыста үнемі үндемей отырады да, кейін өзін өте «сабырлы» адамдай көрсетеді. Мұндайда мақал оның үнсіздігі шынайы кемелдік емес, қорқыныш екенін аңғартады.