Имандылық иірімдері туралы — 7-бет 563
Сұрыптау:
Жастың тілегі, қарттың батасы қабыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас адамның арманы мен талап-талпынысы, ал үлкеннің ақ батасы мен тілегі Алланың құзырында…
Жасық пышақ өтпейді, жаныса да,
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүзі келте, сапасы нашар пышақ қанша қайралса да, дұрыс өтпейді. Астарлы…
Жауынменен жер көгереді,
Батаменен ел көгереді.
Батаменен ел көгереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жер жауын-шашыннан нәр алып, көктеп өседі. Астарлы мағынасы: елдің де…
Жәбірленгеннің жақтасы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жапа шеккен, қорлық көрген адамды жалғыз қалдырмай, оны қолдау. Астарлы…
Жерге түскен жетімдікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жерге, яғни адам арасына түскен жетім балаға ешкім иелік етпейді, ол…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жерде жетім жыласа,
әуеде періште тітіркенеді.
әуеде періште тітіркенеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жетім-жесірге, қорғансыз балаға жасалған қиянаттың өте ауыр екенін білдіреді. Тура…
Жетім бала кекшіл.
Негізгі мағынасы «Жетім бала кекшіл» деген мақал тура мағынасында ата-ана мейірімінен ерте айырылған баланың көңілі…
Жетімге ауыз берген Құдай нәпаха да береді .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім қалған адамды Құдай өзі жебеп, оған тамақ-несібе беретінін айту…
Жетімді жылатпа.
Негізгі мағынасы Жетімді жылатпа деген сөздің тура мағынасы — ата-анасынан айырылған, қорғансыз қалған баланың көз…
Жетім, жетім демеңіз,
Жетімнің ақысын жемеңіз.
Жетімнің ақысын жемеңіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жетім баланы кемсітуге, оған төмен қарап, құқығын таптауға болмайтынын ескертеді. Тура…
Жетім көрсең, жебей жүр,
Жесір көрсең, демей жүр.
Жесір көрсең, демей жүр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім бала мен жесір әйелді көргенде, оларға қолұшын бер, қамқор бол…
Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар.
Негізгі мағынасы Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар деген мақал ата-ана мейірімі мен қамқорлығынан айырылған жанның…
Жетімнің көңілі жарты.
Негізгі мағынасы «Жетімнің көңілі жарты» деген мақал жетім баланың ішкі жан дүниесі толық емес, жүрегінде сағыныш пен…
Жетімнің қарны жетеу.
Негізгі мағынасы «Жетімнің қарны жетеу» деген мақал жетім баланың тұрмысы ауыр, мұқтаждығы көп екенін аңғартады. Тура…
Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Намыс пен ар қымбат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті…
Жолаушы пірі - баба Қайып.
Негізгі мағынасы «Жолаушы пірі - баба Қайып» деген мақал сапарға шыққан адамның жолы болсын, жолаушыға жебеу болсын…
Жомарт жоқтығын білдірмес.
Негізгі мағынасы Жомарт адам қолындағысын қимағанмен, оны біреуге көрсетіп, дабыра қылмайды. Тіпті жағдайы шамалы болса…
Жомарт жүрекке иман қонар.
Негізгі мағынасы Жомарт жүрек деген — кең пейілді, қолы ашық, өзгенің мұқтажын түсіне білетін адам. Мақалдың тура…
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны…
Жүйрік атқа мінген Құдайын ұмытар.
Негізгі мағынасы Жүйрік атқа мінген адам желдей ескен шабысқа елтіп, өз-өзін ұстай алмай, тіпті Құдайын ұмытатындай…
Жүрегі жомартқа иман қонады,
Қолы жомартқа сұғанақ қонады.
Қолы жомартқа сұғанақ қонады.
Негізгі мағынасы Мақал жомарттықтың екі түрін салыстырады. Жүрегі жомарт адам — пейілі кең, ниеті таза кісі, оған иман…
Жүрек дертін Тәңірі де жаза алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүректегі қайғы, шер, мұң сияқты рухани дертті ешбір дәрі де, тіпті…
Жұмақ аналардың табанының астында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ананың қадірі мен орны бәрінен биік екенін білдіреді. Тура мағынасында жұмақ ананың…
Жылан жалбыздан қашар.
Негізгі мағынасы Жылан жалбыздың иісіне жоламайды, одан қашады. Мақалдың тура мағынасы да осы: жыланға ұнамайтын…
Жылуы жоқ жүрек - құр кеуде.
Негізгі мағынасы Жылуы жоқ жүрек — мейірімсіз, қатігез, жанашырлықтан жұрдай адамды білдіреді. Ал «құр кеуде» — ішкі…
Жылылық - күннен, мейірімділік - адамнан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша күн жерге жылу береді, ал адам жүрегінен мейірім төгеді. Астарлы…
Жыртық үйдің де құдайы бар.
Негізгі мағынасы Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі…
Залымның дәулеті әулетіне бұйырмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: зұлым, әділетсіз адамның жиған дәулеті өз әулетіне де опа бермейді…
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал заманның азғындауы ең алдымен отбасы мен тәрбиеге әсер етеді деген ойды білдіреді. Тура…
Заһар тілден шықса,
Кәпір діннен шығады.
Кәпір діннен шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің өте қауіпті, ауыр салдарын ескертеді. Тура мағынада удай ащы тілден шыққан сөз адамға…
Зекетсіздің малы арам,
Тілсіздің дауы арам.
Тілсіздің дауы арам.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — зекет бермеген малдың берекесі жоқ, ал тілін таппай, сөзге тоқтамайтын…
Зекетсіздің малы сүндетсізге бұйырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: зекетін бермеген, яғни мал-мүлкінен шариғат бойынша тиісті үлесті бөлмеген…
Зергердің пірі - Дәуіт пайғамбар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал зергерлік өнердің қасиетін, шеберліктің киесін білдіреді. Тура мағынасында, зергерлер өз…
Зорлықшыл зорлықтан қаза табады.
Негізгі мағынасы «Зорлықшыл зорлықтан қаза табады» деген мақалдың тура мағынасы — күш қолданып, өз дегенін зорлықпен…
Зорсынғанға Құдай бар ,
Сом темір балға бар.
Сом темір балға бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал менменсіп, шектен тыс кеуде соққан адамға өмірдің өз таразысы бар екенін ескертеді…
Игі іс өлмейді,
Ізгі ой өлмейді.
Ізгі ой өлмейді.
Негізгі мағынасы Игі іс те, ізгі ой да ешқашан босқа кетпейді. Адам жасаған жақсылығы немесе жақсы ниеті уақытша…
«Илла, біллә» - арамның анты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалған, екіжүзді, арам ниетті адамның сөзіне сенбе дегенді білдіреді. Тура мағынасында…
Иманды адам айт күні өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал иманды, ар-ожданды адам үшін айт күнінің орны бөлек екенін білдіреді. Тура мағынасында ол…
Иманмен қаптап қойғандай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай да, іштей де өте жинақы, орнықты, сенімді адамның күйін білдіреді. Тура мағынасында…
Иман тұрар тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның рухани беріктігі мен сенімінің қиындықта сыналатынын айтады. Тоқшылықта адам…