Қонақасы - Тәңір ақысы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қонақасы — келген мейманға берілетін дәм, дастарқан. «Тәңір ақысы» дегені — қонақты күту жай ғана әдет емес, қасиетті, сауапты іс деген ұғым. Мақалдың тура мағынасы: үйге келген қонақты аш қалдырмай, дәм ұсынып, ізет көрсету керек. Астарлы мағынасы: қазақ үшін қонақ күту — адамгершіліктің, кеңпейілдіктің, имандылықтың өлшемі. Қонаққа жасалған құрмет Жаратқанның разылығына жетелейтін игі амал деп түсіндіріледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақасы» — сыйластықтың, берекенің нышаны. Ал «Тәңір ақысы» тіркесі қонаққа құрмет көрсету міндетін рухани деңгейге көтереді. Яғни қонақты күту арқылы адам тек біреуге жақсылық жасап қоймай, өз ары мен иманын да танытады. Дастарқан, ас, ақы ұғымдары халықтың қонақжай мәдениетін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал үйге келген кісіні жылы қарсы алып, дәмнен татып шығару керек екенін еске салады. Мысалы, ауылға алыстан туыс келсе, үй иесі қолындағы барын ұсынып, шай беріп, сыйлап шығарады — осының бәрі мақалдағы ойдың өмірдегі көрінісі.