Құдай бір ұрғанды қос қолдап ұрады .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Айтпағы: бір адамға не бір іске Жаратқанның қаһары, сынағы түссе, ол көбіне күшейіп, еселеп қайтуы мүмкін. Яғни кісі бір рет қателессе, соның салдары екі есе болып тиюі ықтимал. Халық осы сөз арқылы пендені тәубеге, сақтыққа, жамандықтан аулақ болуға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бір ұрған» — бір рет келген жаза, сәтсіздік не сынақ. «Қос қолдап ұрады» деген образ сол кесапаттың жалғыз емес, ауыр әрі бірнеше есе болатынын бейнелейді. Қазақ ұғымында «қос қол» — күштің, қаттылықтың белгісі. Сондықтан бұл тіркес жазаның қатал, қайтарымы ауыр екенін әсерлі түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды адам жауапсыздық танытқанда, заңды, тәртіпті, адамгершілікті елемегенде айтады. Мысалы, біреу жұмыста өтірік құжат жасап, кейін сол әрекеті әшкереленіп, қызметінен айырылса, жұрт «Құдай бір ұрғанды қос қолдап ұрады» деп сабақ қылады. Бұл сөз әр істің салдары болатынын еске салады.