Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
51.4K
Қаралым
233
Орташа
Сұрыптау:
Бала тапқандікі емес, баққандікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге әкелумен ғана іс бітпейді, оны өсіріп, тәрбиелеп, қанатта...
Бала - әкенің білек еті, ананың - жүрек еті.
**Негізгі мағынасы** Бала ата-ана үшін ең қымбат, ең өзекті жан деп түсіндіріледі. «Әкенің білек еті» дегені — әке балан...
Алтыдағы бала атқа мінсе,
Алпыстағы ата алдынан шығар.
Алпыстағы ата алдынан шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың ерте есейіп, атқа мінуге жарағанын елдің қуанышпен қабылдайтынын білдіреді. Тура...
Атадан ұл қалса - өзі қалғаны,
Қыз қалса - ізі қалғаны.
Қыз қалса - ізі қалғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана артында қалған ұрпақтың мәнін терең түсіндіреді. «Ұл қалса — өзі қалғаны» дегені...
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Алып анадан туады,
Ат биеден туады.
Ат биеден туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, күшті тұлға да, жүйрік ат та өз тегінен туады деген ой. Астарлы м...
Ұлдың ұяты әкеге,
Қыздың ұяты шешеге.
Қыздың ұяты шешеге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың тәрбиесі, мінезі, жүріс-тұрысы ата-ананың беделімен тікелей байланысты екен...
Немере несін береді?
Етін жеп, сүйегін береді.
Етін жеп, сүйегін береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: немере ата-әженің етін жеп, сүйегін ғана қалдырады, яғни үлкен кісінің...
Тісі шыққан балаға,
Шайнап берген ас болмас.
Шайнап берген ас болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тісі шыққан балаға тамақты шайнап берудің қажеті жоқ, өйткені ол енді ө...
Өз балаң өзекке тепсең де кетпейді,
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған бала мен өзгенің баласын салыстырып, ата-аналық, туыстық байланыстың беріктігін біл...
Қызы бардың - көзі бар,
Ұлы бардың - өзі бар.
Ұлы бардың - өзі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз бен ұлдың отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. «Қызы бардың – көзі бар» дегені:...
Атадан пұл қалғанша ұл қалсын.
**Негізгі мағынасы** Атадан қалған ең қымбат мұра — ақша да, дүние де емес, артында жақсы ұрпақтың қалуы. Мақалдың тура...
Инабатты болса - әйел,
Өнегелі болса бала көрікті.
Өнегелі болса бала көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің көркі тек сыртқы сұлулығында емес, инабаттылығында, әдепті мінезінде екенін айтад...
Ақылды ердің ішінде,
Алтын ерлі ат жатар.
Ақылды әйел ішінде,
Алтын бесікті ұл жатар.
Алтын ерлі ат жатар.
Ақылды әйел ішінде,
Алтын бесікті ұл жатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды ер мен ақылды әйелдің үйіндегі береке мен болашақтың мықты болатынын білдіреді. Ту...
Бала - ата ананың көз қуанышы.
**Негізгі мағынасы** «Бала — ата-ананың көз қуанышы» деген мақалдың тура мағынасы — бала көргенде ата-ана жүрегі жадыра...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
**Негізгі мағынасы** «Бала – ананың бауыр еті, көз нұры» деген мақал ананың балаға деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.