Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
76.3K
Қаралым
346
Орташа
Сұрыптау:
Бәйтерек бұтағымен,
Адам ұрпағымен жасайды.
Адам ұрпағымен жасайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бәйтерек ағашы бұтағымен, жапырағымен толықсып, өсіп-өркендейді. Астарл...
Әкесіз жетім - жарты жетім,
Анасыз жетім - нағыз жетім.
Анасыз жетім - нағыз жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орны бөлек екенін айтады. Әкесі жоқ бала қорғансыз, тірегі кем...
Бір қыз күйеуге шықса,
Қырық қыз түс көреді.
Қырық қыз түс көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тұрмысқа шығуы тек бір адамның өміріндегі оқиға емес, бүкіл ауыл-аймақ, әсіре...
Ананың сүті - бал,
Баланың тілі - бал.
Баланың тілі - бал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мен бала арасындағы сүйіспеншіліктің, мейірімнің және жылылықтың қаншалықты қымбат ек...
Бала - адамның бауыр еті.
**Негізгі мағынасы** «Бала - адамның бауыр еті» деген мақал баланың ата-ана үшін ең қымбат, ең жақын жан екенін білдіре...
Үй иесі - ұл, төр иесі - қыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйдің ішкі шаруасын, шаңырақтың берекесін ұстайтын — ұл, ал төрдің сәні...
Жақсы бала - сүйік,
Жаман бала - күйік.
Жаман бала - күйік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің отбасындағы ең үлкен құндылық екенін айтады. Жақсы, тәрбиелі, тілалғыш б...
Әкемді алсаң, ал, Құдай, шешемді алма.
Шекпен тоқып берсе де, өлмеймін ғой.
Шекпен тоқып берсе де, өлмеймін ғой.
**Негізгі мағынасы** Бұл сөзде адам үшін ең қымбат жандардың бірі — ана екені анық сезіледі. Мақалдың тура мағынасы: «әк...
Балаңды беске дейін патшаңдай сыйла,
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің үш кезеңін көрсетеді. Тура мағынасында, кішкентай балаға мейіріммен қара...
Өз балаңды өскенше,
Немереңді өлгенше бағасың.
Немереңді өлгенше бағасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ата-әженің балаға деген мейірімі мен жауапкершілігін білдіреді. Тура мағынасы...
Бала - көңілдің гүлі, көздің нұры.
**Негізгі мағынасы** Бала — ата-ана үшін ең қымбат, ең сүйікті жан. Мақалдың тура мағынасы бойынша, бала көңілді жадырат...
Өз балаң өзекке тепсең де кетпейді,
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
Кісі баласы кісендесең де тұрмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған бала мен өзгенің баласын салыстырып, ата-аналық, туыстық байланыстың беріктігін біл...
Немере несін береді?
Етін жеп, сүйегін береді.
Етін жеп, сүйегін береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: немере ата-әженің етін жеп, сүйегін ғана қалдырады, яғни үлкен кісінің...
Ер бала ата-анасына таяу,
Қыз бала - үйге жаққан бояу.
Қыз бала - үйге жаққан бояу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орны мен тәрбиелік мәнін салыстырып көрсетеді. Ер бала ата-анас...
Аналы баланың өзі тоқ,
Анасыз баланың көзі тоқ.
Анасыз баланың көзі тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мен баланың байланысын терең көрсетеді. Аналы бала – мейірімге, қамқорлыққа, бағыт-ба...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.