Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
Күнде бір мақал
«Бала туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
220
Мақал-мәтел
85.5K
Қаралым
388
Орташа
Сұрыптау:
Ұлы жол үйдің табалдырығынан басталады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұзақ сапар, алыс жол адамның өз үйінен, табалдырықтан аттаудан басталады…
Ұлсыз қатын шүмекке тоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұлы жоқ әйелдің көңілі толмай, бір нәрсеге тоқтамай, жетпегенін сезініп…
Келіншектің баласын кезек сүй.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас келіншектің баласына тек өз перзенті ретінде ғана емес, туыс-жақынның бәрі ортақ…
Айдан ұл, Күннен қыз тудырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың баласы асыл, көрікті, тәрбиелі болсын деген ізгі тілегін білдіреді. Тура…
Адам баладан өседі,
Сиыр танадан өседі.
Сиыр танадан өседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам да, мал да кішкентайынан өсіп-өнетінін білдіреді. Тура мағынасында, бала қалай ержетіп…
Ырысқа қарай ұл өсер,
Ананы көріп қыз өсер.
Ананы көріп қыз өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың өсуі мен мінез-құлқы отбасыдағы ырыс-берекеге, тәрбиеге және үй ішіндегі өнегеге…
Тұз десе, түйеде тағат жоқ,
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне тән ынтық, тартып тұратын күші болатынын білдіреді. Түйе тұздың иісін…
Балалы марал маңырайды,
Баласыз марал зарлайды.
Баласыз марал зарлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — баласы бар маралдың дауысы мен баласыз маралдың зары әртүрлі естіледі…
Тәрбиені тай-өгізге жеккен.
Негізгі мағынасы «Тәрбиені тай-өгізге жеккен» деген мақал тәрбиені өте жас кезден бастау керек екенін білдіреді. Тура…
Ананың көңілі қызында,
Қызының көңілі қызылда.
Қызының көңілі қызылда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ананың жүрегі әрқашан өз қызын ойлап, соның амандығы мен абыройын тілейтінін білдіреді. Тура…
Он үште ұл ұлан,
Он бесте қыз ұлан.
Он бесте қыз ұлан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жасөспірімнің ерте есейетінін білдіреді. «Он үште ұл ұлан» дегені — ұл бала бұл жаста…
Оңар бала топқа үйір,
Оңбас бала жоққа үйір.
Оңбас бала жоққа үйір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың мінезі мен тәрбиесіне үлкен мән береді. Тура мағынасында, жақсы бала көптің ортасын…
Ұлыңның санасы болса,
Елдің ағасы болар.
Елдің ағасы болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың ақылы, ойы, парасаты ерте қалыптасса, ол өскенде елге тірек болатын азаматқа…
Қайғы шеккен жігіттің шерін,
Не бала сүю, не лашын шүю тарқатады.
Не бала сүю, не лашын шүю тарқатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіттің жан жарасын, ішкі мұңын басатын екі күшті нәрсе бар екенін айтады: бірі — бала…
Сусыз жердің шөбі аясыз,
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — суы жоқ жерде шөптің көктемей, күйзеліп өсуі; ал ұл жоқ елде малдың…
Баласы әкесіне кереку үйретеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бала кейде әкесіне де үйретуші болады деген ой. Астарлы мағынасы — әр…
Бай күйігі сыртта,
Бала күйігі іште.
Бала күйігі іште.
Негізгі мағынасы Бұл мақал байлық пен балаға қатысты қайғының айырмасын көрсетеді. Бай адам мал-мүлкінен айырылса…
Қырын алған қырқында шал.
Негізгі мағынасы «Қырын алған қырқында шал» деген мақал адамның істі ерте бастап, сол әрекеттің дағдыға айналып…
Қызды асырай алмаған күң етер,
Ұлды асырай алмаған құл етер.
Ұлды асырай алмаған құл етер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланы дұрыс бағып, жеткізу — ата-ананың ең үлкен міндеті екенін айтады. Қыз баланы лайықты…
Атанның жүгі тайлаққа, аттың жүгі тайға қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк атанға артылғанымен, уақыт өте сол жүктің бір бөлігі жас…
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі…
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, ең…
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сана…
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап…
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана үй…
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.