Бала туралы 220

«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.

220
Мақал-мәтел
51.4K
Қаралым
233
Орташа
Атаның көңілі балада,
Баланың көңілі далада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен бала арасындағы табиғи айырманы көрсетеді. Тура мағынасы бойынша, атаның, яғн...
LAT 218
Баланы ақырып үйретпе, ақырын үйрет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы тәрбиелеуде қатал айқайдың емес, сабырлы, түсінікті, байыпты сөздің тиімді екенін...
LAT 217
Ұл туғанға күн туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл бала дүниеге келгенде, әулеттің қуанышы артып, үміті оянады дегенді білдіреді. Тура ма...
LAT 215
Бала жұмсасаң, артынан өзің барарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер балаға бір іс тапсырсаң, оның соңын түзетуге немесе бақылауға өзің...
LAT 214
Әкеге баланың алалығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әке үшін өз баласының аласы, яғни кемшілігі не мінезіндегі өзгешелігі...
LAT 213
Баланың тұңғышы ыстық, кенжесі тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ата-ана үшін тұңғыш бала ерекше ыстық көрінеді, ал кенже бала еркелікк...
LAT 213
Өнегелі қарт жоқ жерде
Өнерлі жас та жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарт адамның өмірден көргені, ақылы мен тәрбиесі жоқ жерде жас ұрпақтың да дұрыс қалыптас...
LAT 212
Жас арқалағаннан тас арқалаған жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жас бала көтеріп жүргеннен ауыр тас көтеріп жүру жеңілдеу. Астарлы мағ...
LAT 212
Баланың өскен бесігі -
Кең дүниенің есігі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың өсіп-өнген ортасы, тәрбие алған бесігі оның бүкіл өміріне жол ашатынын білдіреді...
LAT 211
Бала атадан бір батпан артық туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала әкесінен салмақтырақ, ірілеу болып туады дегенге саяды. Астарлы м...
LAT 210
Бала күлкіге тоймас.
**Негізгі мағынасы** «Бала күлкіге тоймас» деген мақалдың тура мағынасы — бала үнемі күлуге, ойнауға, шаттыққа құмар кел...
LAT 209
Бала атадан ширек кем де туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бала әкесінен бір шама кіші, әлсіздеу, тәжірибесі аз болып туады. Астар...
1 LAT 209
Көргенсізден көрдемше бала туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тәрбиесі мен мінезі ұрпаққа тікелей әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында, кө...
LAT 209
Лашын құсқа әуе қадірлі,
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, ең қадірлі ортасы болатынын айтады. Лашын үшін кең әуе — еркінді...
LAT 209
Алысқа қой барады,
Ұзатылған қыз барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал алысқа кететін екі нәрсені — қойды және ұзатылған қызды — қатар қойып, екеуінің де елден...
LAT 209

Ең көп оқылған

Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
6 LAT 971
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
1 LAT 855
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
LAT 661
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
LAT 570
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
**Негізгі мағынасы** «Бала – ананың бауыр еті, көз нұры» деген мақал ананың балаға деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің...
1 LAT 539
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.