Үлкеннің онына бергенше,
Баланың біріне бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кісіге он есе көп бергеннен, балаға бір рет берсең де соның пайдасы мол дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы — тәрбиенің, үйретудің және кішкентайға жасалған игі ықпалдың құны жоғары. Балаға берілген дұрыс бағыт, мейірім мен өнеге кейін үлкен жеміс береді. Ал жасы үлкен адамға берілген нәрсе көбіне сол сәттік қажетке ғана жарауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «үлкен» мен «бала» — тек жас айырмасы ғана емес. «Үлкен» өмір тәжірибесі бар, өз жолын қалыптастырған адамды аңғартады, ал «бала» — болашағы бар, өсіп келе жатқан ұрпақтың бейнесі. «Онына бергенше» және «біріне бер» деген салыстыру арқылы халық балаға салынған инвестицияның, яғни тәрбие мен білімнің салмағын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана, мұғалім, тәлімгер үшін өте өзекті. Мысалы, бір кәсіпкер жалақының бәрін тек дайын қызметкерге жұмсамай, жас маманды оқытып, тәжірибе берсе, сол жас кейін мықты маманға айналады. Яғни болашаққа салынған еңбек әрдайым қайтады.
Balanyń birine ber.